یعنی چه
ترکیب «اکسیر التواریخ» به معنای «جوهر و مایهٔ گرانبهای تاریخها» است. این عبارت اسم خاص برای یک کتاب تاریخ عمومی معروف از دورهٔ قاجار است که توسط علیقلی میرزا اعتضادالسلطنه (پسر فتحعلیشاه) تالیف شده است. این اثر در دو جلد، تاریخ جهان و ایران را از کیومرث تا سال ۱۲۵۹ هجری قمری (دوران قاجار) روایت میکند و منبعی مهم برای شناخت شاهزادگان، علما و شعرای آن عصر است.
تلفظ
این ترکیب به صورت «اِکسیرُ التَّوار یخ» (Eksir-üt-Tevârih) با ضمهٔ حرف راء به دلیل اضافهٔ عربی تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، پاسخ پرسشهایی چون «کتابی از اعتضادالسلطنه» یا «تاریخ قاجاریه به قلم پسر فتحعلیشاه»، واژهٔ ۱۳ حرفی «اکسیر التواریخ» است.
به انگلیسی
در منابع انگلیسی و فهرستهای کتابشناختی بینالمللی، این کتاب به صورت ترجمه تحتالفظی یا آوانویسی لاتین ثبت شده است.
به فارسی
برگردانِ فارسیِ لغوی این اصطلاح معرب، «جوهر تاریخها» یا «مادهٔ حیاتبخشِ سرگذشتها» است، هرچند که کاربرد اصلی آن به عنوان یک نام خاص برای کتاب است.
در قرآن
عبارت «اکسیر التواریخ» یک اصطلاح و عنوان کتاب مربوط به سدههای اخیر است و در متن قرآن مجید وجود ندارد.
نماد چیست
اکسیر التواریخ به عنوان اسم خاص برای یک اثر مکتوب تاریخی به کار رفته است و در ادبیات فارسی نماد یا مظهر مفهوم استعاری خاصی به شمار نمیرود.
جمعبندی و توضیح کامل اکسیر التواریخ
کتاب «اکسیر التواریخ» یکی از منابع ارزشمند و متون کهن تاریخی مکتوب در دوره قاجاریه است. این اثر به دست علیقلی میرزا اعتضادالسلطنه، شاهزادهٔ دانشمند و پسر فتحعلیشاه قاجار نگاشته شده است. نویسنده با انتخاب این نام، قصد داشته اثری جامع و کیمیاگونه از رویدادهای تاریخی خلق کند.
ساختار این کتاب به دو بخش کلی تقسیم میشود؛ جلد اول نگاهی مجمل به تاریخ جهان و ایران از دوران اساطیری و کیومرث تا پایان زندیان دارد، در حالی که جلد دوم با جزییات بیشتری به وقایع سلسلهٔ قاجار تا سال ۱۲۵۹ هجری قمری میپردازد. این کتاب به دلیل ثبت احوال علما، شعرا و شاهزادگان همعصر نویسنده، اهمیت استنادی بالایی دارد.