یعنی چه
گنبد عضد که با نام «گهواره دید» نیز شناخته میشود، یک بنای تاریخی و مذهبی-نظامی در شمال شرق شیراز است. این بنا به صورت یک چهارطاقی سنگی با گنبدی در بالای آن ساخته شده و به عنوان برج دیدهبانی برای کنترل ورودی شهر و تنگه اللهاکبر کاربرد داشته است.
تلفظ
واژه «گنبد» با ضمه گاف و فتح ب و سکون دال، و واژه «عضد» با فتح عین و ضمه ضاد تلفظ میشود.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدول کلمات متقاطع، به عنوان بنای تاریخی ساخته شده توسط عضدالدوله در شیراز یا برج دیدهبانی آل بویه یاد میشود.
به انگلیسی
در متون گردشگری و باستانشناسی بینالمللی برای اشاره به این بنا از این اصطلاحات استفاده میشود.
به عربی
ترجمه تحتاللفظی آن قبة عضد است که اشاره به گنبد ساخته شده توسط پادشاه دیلمی دارد.
در قرآن
خود ترکیب «گنبد عضد» در قرآن وجود ندارد. اما واژه «عَضُد» به معنای بازو و مجازاً به معنی یار و پشتیبان در آیه ۵۱ سوره کهف و آیه ۳۵ سوره قصص به کار رفته است.
نماد چیست
این بنا نمادی از تدابیر امنیتی و نظامی در ایران باستان و سدههای نخستین اسلامی، و همچنین نمایانگر اشراف ساختاری بر کلانشهر شیراز است.
جمعبندی و توضیح کامل گنبد عضد
گنبد عضد یا همان گهواره دید، یکی از آثار تاریخی ارزشمند برجایمانده از قرن چهارم هجری در شهر شیراز است. این بنای چهارطاقی سنگی به دستور عضدالدوله دیلمی، پادشاه مقتدر آل بویه، بر فراز کوه چهلمقام و در نزدیکی دروازه قرآن ساخته شد تا دیدهبانان بتوانند مسیرهای ورودی به شهر را به طور کامل رصد و مانیتور کنند.
این سازه علاوه بر ارزش معماری و تاریخی، از نظر نظامی نیز اهمیت بالایی داشته و پیامهای دیدهبانی را با سیستمهای نوری یا دودی به داخل شهر منتقل میکرده است. امروزه این مکان به عنوان یکی از جاذبههای گردشگری و کوهپیمایی در شیراز شناخته میشود و نمادی از قدمت و هوشیاری حفاظتی این دیار است.