یعنی چه
واژهٔ نکوهیده به کارها، صفات یا رفتارهایی کنایه دارد که از نظر اخلاقی، عرفی یا شرعی مورد تایید نیستند و جامعه یا عقل آن را سرزنش میکند. این کلمه به عنوان صفت برای اشاره به امور منفی و ناخوشایند به کار میرود.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه در زبان فارسی به صورت نَکوهیده (nakoohideh) است که حرف «ن» و «ک» دارای فتحه و ضمه هستند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به بافت متن میتوان از واژگانی چون Blameworthy یا Reprehensible برای انتقال این معنا استفاده کرد.
به عربی
در زبان عربی واژگانی که بر وزن مفعول از ریشههای ذم و لوم ساخته میشوند، دقیقترین معادل برای این کلمه هستند.
به ترکی
در ترکی استانبولی افعال مشتقی که به مفهوم عیبجویی و توبیخ اشاره دارند، به عنوان معادل به کار میروند.
به فارسی
این واژه کاملاً پارسی و ایرانی اصیل است. از ریشهٔ ایران باستان و میانه (پهلوی) Anakuhit مشتق شده و همخانوادههای آن شامل نکوهش، نکوهیدن و نکوهنده است. واژههای زشت، قبیح و ملامتشده از مترادفهای بارز آن هستند.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ عامه، نکوهیده نمادی از صفات ناپسند درونی مانند دروغ، بخل، حسد و کبر است. هر آنچه که عقل سلیم و شرع آن را رد کرده و مایه تنزل جایگاه انسان داند، زیر چتر این واژه قرار میگیرد.
جمعبندی و توضیح کامل معنی کلمه نکوهیده
واژهٔ «نکوهیده» یک صفت مفعولی اصیل فارسی از مصدر نکوهیدن است که پیشینه ساختاری آن به زبان پهلوی بازمیگردد. این کلمه برای توصیف اعمال، رفتارها یا ویژگیهایی به کار میرود که جامعه، عقل یا شرع آنها را زشت و سزاوار ملامت میداند. در متون کهن و معاصر فارسی، این واژه نقشی کلیدی در تفکیک رفتارهای پسندیده از ناپسند دارد.
اگرچه این کلمه مستقیماً در متن عربی قرآن کریم وجود ندارد، اما مفاهیم معادل آن مانند «مذموم» و «ملوم» بارها برای توصیف عاقبت بدکاران و رفتارهای نادرست استفاده شده است. از منظر نمادشناسی نیز این واژه بازتابدهنده تمام رذایل اخلاقی و جنبههای تاریک رفتار انسانی است که عاقبتی جز دوری از حقیقت و زیبایی ندارند.