یعنی چه
واژه فرگال (یا فرکال) در فرهنگهای لغت فارسی مانند فرهنگ عمید به عنوان معادل واژه «پرگار» ذکر شده است. این کلمه امروزه در زبان فارسی معیار و متون ادبی مدرن کاربرد رایجی ندارد و واژهای متروک یا تخصصی به شمار میرود.
تلفظ
این واژه در متون لغوی فارسی به صورت فَرگال تلفظ میشود. البته باید توجه داشت که نام خاص ایرلندی آن به صورت فِرگال (Fergal) تلفظ میگردد.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، اگر راهنمای سوال «پرگار» یا «معادل کهن پرگار» باشد و فضای ۵ حرفی مد نظر باشد، واژه فرگال پاسخ صحیح است.
به انگلیسی
اگر منظور ابزار هندسی پرگار باشد، معادل انگلیسی آن Compass است. همچنین این واژه به عنوان یک نام کوچک مردانه در زبان ایرلندی به صورت Fergal کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی برای اشاره به این ابزار هندسی از واژه Pergel استفاده میشود که همریشه با واژه پرگار است.
به فارسی
معادل دقیق، زنده و کاربردی این واژه در زبان فارسی امروزی کلمه «پرگار» است و واژه فرگال در دسته کلمات مهجور قرار میگیرد.
نماد چیست
از آنجا که فرگال معادل پرگار است، در مفاهیم نمادین دلالت بر دقت، نظم، خلقت، اصول هندسی و معماری دارد. ریشه نمادین خاصی برای خود واژه فرگال ثبت نشده است.
معنی انگلیسی/خارجی
واژه فرگال (Fergal) ریشه در زبان سلتیک/ایرلندی دارد و یک نام کوچک برای مردان است که به معنای «مرد شجاع» یا «قهرمان» به کار میرود. این نام در ادبیات مدرن کودک نیز به عنوان شخصیت داستانها (مثل مجموعه فرگال از کوره در میرود) شناخته شده است و نباید با ابزار هندسی فارسی اشتباه شود.
جمعبندی و توضیح کامل فرگال
واژه فرگال در زبان فارسی یک لغت کهن و کمتر شناختهشده است که در فرهنگهای لغت به عنوان هممعنی و معادل واژه «پرگار» (ابزار هندسی کشیدن دایره) ثبت شده است. این واژه در زبان گفتاری و نوشتاری امروز کاربردی ندارد و بیشتر در ارجاعات لغوی قدیمی یا حل جدول کلمات متقاطع به کار میآید.
از سوی دیگر، این واژه در فضای بینالمللی یک نام کوچک مردانه با ریشه ایرلندی (Fergal) است که به معنای شجاعت و قهرمانی است و در سالهای اخیر به واسطه ترجمه کتابهای کودک در ایران نیز شنیده میشود. همچنین نباید آن را با واژه «فِرگُل» به معنی لباس فاخر در لغتنامه دهخدا اشتباه گرفت.