یعنی چه
نبوغ به معنای درخشش استعداد و توانایی ذاتیِ بسیار نیرومند است که باعث میشود فرد در زمینههای علمی، هنری یا فکری به شکلی استثنایی و فراتر از حد معمول عمل کند.
مترادف
متضاد
هم خانواده
ریشه
این واژه از ریشهٔ سهحرفی عربی «ن ب غ» (نَبَغَ) گرفته شده است که در اصل به معنای آشکار شدن، بیرون آمدن، فوران کردن و درخشیدن است. این مفهوم بعدها در زبان فارسی به استعداد درخشان و هوش فوقالعاده اطلاق شد.
تلفظ
این کلمه با ضمه روی حرف نون (نُ) و به صورت کشیده در بخش دوم تلفظ میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای کلمه چهار حرفی در جدول خود واژهٔ «نبوغ» است. کلمات هممعنی دیگر مانند دها (۳ حرفی) یا ذکاوت (۵ حرفی) نیز ممکن است کاربرد داشته باشند.
به انگلیسی
به فارسی
برگردان و معادلهای اصیل فارسی برای این واژه شامل کلماتی چون فرهوشی، فرزانگی، هوشمندی فوقالعاده و پاکذهنی است.
نماد چیست
در فرهنگ مدرن و نشانهشناسی، نبوغ معمولاً با یک لامپ روشن (به نشانهٔ ایدهپردازی ناگهانی)، ستاره درخشان، شعله و نور، یا کهنالگوی جغد (نماد خرد) تصویر میشود. همچنین چهرهٔ آلبرت اینشتین ملموسترین نماد انسانی آن است.
جمعبندی و توضیح کامل نبوغ
واژهٔ نبوغ ریشهای عربی دارد و در اصل به معنای جوشش، آشکار شدن و درخشش است. با ورود این کلمه به زبان فارسی، معنای آن به هوش سرشار، ذکاوتِ ذاتی و استعدادِ استثنایی خلاق تغییر یافت؛ به گونهای که امروزه به فرد دارای این ویژگی «نابغه» میگویند. اگرچه این واژه به صورت مستقیم در متن قرآن کریم نیامده، اما مفاهیم همسو با آن مانند حکمت، علم و برتری عقل همواره مورد تمجید قرار گرفتهاند.
داشتن نبوغ صرفاً به معنای بالا بودن بهرهٔ هوشی (IQ) نیست، بلکه توانایی دیدن پیوندها و خلق راهحلهایی را شامل میشود که از توان افراد عادی خارج است. در فرهنگهای مختلف، این ویژگی با نمادهایی چون نور، جرقه، لامپ روشن و حتی چهرهٔ دانشمندان بزرگی چون اینشتین شناخته میشود و متضاد آن حالاتی چون کودنی، بلاهت و غباوت است.