یعنی چه
به کسی گفته میشود که دارای روحیه تسامح و صلحجویی است. این فرد در مواجهه با عقاید، رفتارها و تفاوتهای دیگران سعه صدر نشان میدهد، از سختگیریهای بیجا پرهیز میکند و ترجیح میدهد مشکلات و اختلافات را از طریق گفتگو، ملاطفت و سازش حل و فصل کند.
تلفظ
این ترکیب وصفی از دو واژه «اهل» (با سکون هـ و کسره اضافه) و «مدارا» (با ضمه م و صدای کشیده الف در پایان) تشکیل شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع، برای راهنمای «شخص باگذشت و ملایم» یا «فرد باتسامح»، عبارت ۸ حرفی «اهل مدارا» به کار میرود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای توصیف فردی که تفاوتها و رفتارهای دیگران را برمیتابد و صبوری به خرج میدهد، عمدتاً از واژه Tolerant استفاده میشود.
به عربی
در عبارات عربی، مفهوم مدارا با واژگانی چون «مُداراة» و «رِفق» (به معنی نرمی و ملاطفت در رفتار) پیوند عمیقی دارد.
در قرآن
گرچه ترکیب عینی «اهل مدارا» در متن قرآن وجود ندارد، اما توصیف و دستور به این شیوه رفتاری بارها ذکر شده است؛ از جمله در آیه ۱۹۹ سوره اعراف که میفرماید: «خُذِ الْعَفْوَ وَأْمُرْ بِالْعُرْفِ وَأَعْرِضْ عَنِ الْجاهِلِينَ» (گذشت و مدارا را پیشه کن و به نیکی فرمان ده و از نادانان روی بگردان). همچنین سفارش به «رفق» و «لین» در برخورد با مردم در آیه ۱۵۹ آلعمران نشاندهنده ارزش این مفهوم است.
نماد چیست
در فرهنگ عامه یا رسمی، نماد حیوانی یا گیاهی انحصاری برای این صفت ترکیبی تعریف نشده است. با این حال، به دلیل همپوشانی معنایی شدید مدارا با صلح و سازش، مفاهیمی چون شاخه زیتون یا کبوتر سپید به عنوان نمادهای بصری مرتبط با آن شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل اهل مدارا
اصطلاح «اهل مدارا» در فرهنگ و زبان فارسی به فردی ارجاع دارد که بنیان رفتاری خود را بر پایه سازگاری، بردباری و نرمخویی بنا کرده است. چنین فردی در مواجهه با افکار متناقض و رفتارهای ناخوشایند اجتماعی، به جای روی آوردن به خشونت، لجبازی یا تعصب، مسیر مسالمتآمیز و هوشمندانه تسامح را برمیگزیند. ریشه این واژه نشان میدهد که مدارا صرفاً یک انفعال ساده نیست، بلکه آمیزهای از آگاهی پنهانی و دفع بدیها با ابزار نیکی است.
این مفهوم از منظر اخلاقی و دینی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در متون قرآنی و روایات اسلامی، مدارا کردن با مردم و رعایت رفق و خلق نیکو، از والاترین فضایل انسانی شمرده شده و به عنوان عاملی برای حفظ پیوندهای اجتماعی و آرامش روانی جامعه معرفی گردیده است.