یعنی چه
واژهٔ ضاری صفت مشبهه از ریشهٔ عربی است و به حیوانات گوشتخوار و درندهای مانند شیر و گرگ که خو گرفته به شکار هستند، اشاره دارد. همچنین این کلمه برای توصیف سگهای شکاری چابک و آموزشدیده یا رگی که خون آن جاری است و بند نمیآید، به کار میرود.
تلفظ
این واژه به صورت فتح ضاد، الف مدی، کسرهٔ راء و یاءِ ساکن (ضاری) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژهٔ ضاری به عنوان پاسخ برای راهنماهایی چون «درنده»، «سگ شکاری» یا «خون جاری» استفاده میشود و دقیقاً ۴ حرف دارد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم ضاری در زبان انگلیسی، بسته به بافت متن از معادلهای مربوط به خوی درندگی یا حیوان شکاری استفاده میشود.
به فارسی
مترادفهای فارسی این واژه شامل درنده، شکاری، خونخوار و حریص است. واژههایی مانند اهلی، رام و خفته نیز به عنوان متضادهای آن شناخته میشوند.
در قرآن
عین کلمهٔ «ضاری» در قرآن نیامده است؛ اما در آیه ۴ سوره مائده از واژه «مُکَلِّبین» (آموزشدهندگان سگهای شکاری) استفاده شده که در فقه به آنها «کلاب ضاریه» میگویند. همچنین نباید این واژه را با کلمهٔ «ضارّ» (از ریشه ضرر به معنی زیانرسان) که در قرآن آمده است، اشتباه گرفت.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک فارسی، ضاری به عنوان نماد درندگی، خشمِ مهارنشدنی و بیرحمی در جنگجویان یا سختیهای روزگار به کار میرود؛ مانند عبارت «سباع ضاری» که به معنای درندگان خونخوار است.
جمعبندی و توضیح کامل ضاری
واژهٔ «ضاری» یک صفت با ریشهٔ عربی (از ماده ضریَ) است که در زبان و ادبیات فارسی برای توصیف ویژگیهای حیوانات شکاری و درنده به کار میرود. این کلمه علاوه بر معنای اصلی خود یعنی موجود گوشتخوار و تیزچنگال، به سگهای آموزشدیده برای شکار و صید نیز اطلاق میشود و در کاربردی دگرگون، اصطلاحی برای اشاره به خون روان و جاری است.
در متون کهن و اصطلاحات فقهی، این واژه بار معنایی ویژهای در زمینهٔ صید و شکار دارد. با این حال، در زبان روزمره باید دقت داشت که این کلمه با واژهٔ «ضارّ» به معنی آسیبرسان و زیانآور که از ریشهای متفاوت است، اشتباه گرفته نشود. در ادبیات، این کلمه بازتابدهندهٔ خشم، بیرحمی و طمع شدید در تعقیب هدف است.