یعنی چه
کتیبه ابنون یک اثر باستانی ارزشمند متعلق به سال ۲۴۳ میلادی است. این کتیبه سنگنوشتهای ۳ سطری به زبان پارسی میانه (پهلوی کتیبهای) است که بر پایه یک آتشدان حک شده است. این اثر به دستور «ابنون»، رئیس تشریفات حرم یا شبستان شاپور اول ساسانی، به یادبود پیروزی ایرانیان بر ارتش روم ساخته شده و در سال ۱۳۶۵ در منطقه برم دلک شیراز کشف گردید.
تلفظ
واژه اول به صورت کَتیبه (با فتح کاف و سکون ت) و واژه دوم به صورت اَبنون (با فتح الف و سکون ب) تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این پرسش «کتیبه ابنون» است که دقیقاً از ۱۰ حرف تشکیل شده است.
به انگلیسی
در متون علمی و باستانشناسی بینالمللی، از این اثر با عنوان Abnun Inscription یاد میشود.
به فارسی
معادلهای فارسی و عناوین دیگر این اثر تاریخی شامل «سنگنوشته ابنون»، «آتشدان ابنون» و «کتیبه برمدلک» است.
نماد چیست
این کتیبه نمادی از اهمیت مستندسازی تاریخی توسط اشراف و مقامات غیرپادشاهی در دوره ساسانی است. همچنین به دلیل حک شدن بر روی آتشدان، نمادی از آیین زرتشتی آن دوران و گواهی باستانشناسی بر پیروزی شاهپور اول بر ارتش روم به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل کتیبه ابنون
کتیبه ابنون یکی از آثار منحصربهفرد و ارزشمند باستانشناسی ایران است که در سال ۱۳۶۵ در منطقه برم دلک در نزدیکی شیراز کشف شد. این اثر در واقع کتیبهای ۳ سطری به خط پهلوی کتیبهای (پارسی میانه) است که بر روی بدنه یک آتشدان سنگی حکاکی شده است. اهمیت این کتیبه در این است که برخلاف بیشتر سنگنوشتههای ساسانی که از طرف شاهان نگاشته شده، این اثر به فرمان یکی از درباریان بلندپایه به نام «ابنون» که فرماندار یا رئیس تشریفات شبستان شاپور اول بوده، ثبت شده است.
تاریخ نگارش این کتیبه به سال ۲۴۳ میلادی بازمیگردد و انگیزه ساخت آن، بزرگداشت و یادبود پیروزی سپاه ایران بر ارتش متجاوز روم در زمان فرمانروایی شاپور اول ساسانی بوده است. این اثر اطلاعات گرانبهایی درباره ساختار اداری، مذهبی و نظامی اوایل دوره ساسانی به پژوهشگران ارائه میدهد.