یعنی چه
واژه مشاحن در لغت به کسی گفته میشود که با دیگران عداوت و کینه دارد و فضای دل خود را از دشمنی پر کرده است. در اصطلاحات دینی و روایی، این کلمه گاهی به معنای بدعتگذار در دین یا کسی که از جامعه و جماعت مسلمانان دوری میگزیند نیز تفسیر شده است.
تلفظ
این واژه به صورت مُشاحِن (با ضمه روی م، الف مدی و کسره زیر ح) تلفظ میشود که صفت فاعلی از باب مفاعله در زبان عربی است.
در جدول
پاسخ مد نظر برای این کلیدواژه در جدول، خود کلمه «مشاحن» با ۵ حرف است. طراحان جدول معمولاً آن را به عنوان هممعنی کینهتوز یا کینهورز میآورند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، میتوان از واژههایی که به نگه داشتن کینه یا داشتن رفتار خصمانه اشاره دارند استفاده کرد.
به عربی
از آنجا که ریشه کلمه عربی است، مترادفهای دقیق آن در زبان مبدأ شامل واژگانی است که بر بغض، کینه ثباتیافته و دشمنی دلالت میکنند.
به فارسی
معادلهای دقیق و روان فارسی این واژه شامل کینهتوز، کینهورز، دشمن، مباغض، ستیزهجو و مغرض است که همگی مفهوم داشتن عداوت قلبی را میرسانند.
در قرآن
عین واژه «مشاحن» در متن قرآن کریم به کار نرفته است. با این حال، ریشه سه حرفی آن (ش ح ن) در قالب صفت «المَشحون» (به معنی پُر شده یا بارگیری شده) ۳ بار در قرآن برای توصیف کشتیها آمده است؛ مانند «فِی الْفُلْکِ الْمَشْحُونِ» در آیه ۱۱۹ سوره شعراء. شهرت اصلی واژه مشاحن از احادیث نبوی است؛ به ویژه در حدیث شب نیمه شعبان که میفرماید خداوند همه را میبخشد مگر مشرک یا مشاحن (کسی که کینه در دل دارد).
جمعبندی و توضیح کامل مشاحن
واژه مُشاحِن یک صفت فاعلی عربی راهیافته به زبان فارسی است که از ریشه سه حرفی (ش ح ن) مشتق میشود. در لغت، «شحن» به معنای پر کردن است و شحناء به کینهای گفته میشود که تمام فضای درون و قلب انسان را پر میکند؛ بنابراین مشاحن به کسی اطلاق میشود که وجودش لبریز از عداوت، بغض و کینهتوزی نسبت به دیگران باشد.
این کلمه اگرچه در متن قرآن کریم به چشم نمیخورد، اما جایگاه بسیار مهمی در ادبیات حدیثی و اخلاق اسلامی دارد. در روایات معتبر نبوی، از مشاحن به عنوان یکی از محرومان اصلی مغفرت و رحمت الهی یاد شده است، به طوری که در شبهای مبارکی مانند نیمه شعبان که زمان بخشش همگانی است، شخص کینهتوز به دلیل تیرگی قلبش از این لطافت بیبهره میماند.
در فرهنگ و ادبیات، مشاحن نماد تفرقه، داشتن قلب تاریک و ایجاد مانع برای نزول برکات است. متضاد این واژه «سلیمالصدر» یا همان پاکدل است و همخانوادههایی همچون تشاحن (کینه دوطرفه) و مشحون (مملو و پر شده) دارد که همگی به نوعی بار معنایی انباشتگی (چه در مادیات و چه در عواطف منفی) را با خود حمل میکنند.