یعنی چه
آدمشناس در زبان فارسی صفت فاعلی مرکب است و به فردی هوشیار و باذکاوت اطلاق میشود که توانایی و مهارت بالایی در شناخت درون، اخلاق، خصوصیات رفتاری و شخصیت واقعی انسانها از روی ظاهر، گفتار یا رفتارشان دارد؛ به اصطلاح کسی که خوب و بدِ آدمها را از هم تشخیص میدهد.
مترادف
این واژهها در مفهوم عام، نفوذ به درون افراد و تشخیص سره از ناسره با واژه آدمشناس همپوشانی دارند.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ واژه به صورت «آدَمشِناس» (ādam-shenās) است که از دو بخش «آدم» (اسم) و «شناس» (بن مضارع از مصدر شناختن) تشکیل میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنمای «کسی که باطن افراد را میشناسد»، واژه ۷ حرفی «آدم شناس» یا معادلهای آن مانند «بصیر» کاربرد دارد.
به انگلیسی
توجه داشته باشید که واژه Anthropologist معادل علمی «انسانشناس» است و با مفهوم عرفی و اخلاقی آدمشناس تفاوت دارد.
به عربی
در فرهنگ و زبان عربی مفهوم آدمشناسی بیشتر با واژه «فراست» و شناخت هوشمندانه گره خورده است.
نماد چیست
واژه آدمشناس نماد مادی یا جانوری خاصی ندارد، اما در ادبیات فارسی و فرهنگ عامه به عنوان نماد «بصیرت اجتماعی»، «تجربه در شناخت انسانها» و «چشم دل» شناخته میشود. همچنین به «صراف» تشبیه میگردد که توانایی تشخیص جنس اصل از بدل (انسان صادق از ریاکار) را دارد.
جمعبندی و توضیح کامل آدم شناس
واژه «آدمشناس» یک صفت فاعلی مرکب و اصیل در زبان فارسی است که از ترکیب دو جزء «آدم» (به معنی انسان) و «شناس» (از ریشه پهلوی و اوستایی شناختن) ساخته شده است. این واژه در ادبیات و تداول عامه به فردی هوشیار، باتجربه و باریکبین اشاره دارد که توانایی دارد از روی ظاهر، گفتار یا رفتار ناچیز افراد، به عمق شخصیت، اخلاق و نیتهای باطنی آنها پی ببرد و به اصطلاح مردم، خوب را از بد تمیز دهد.
این واژه اگرچه به صورت لفظی در قرآن کریم نیامده است، اما از نظر مفهومی کاملاً با مفاهیمی چون «فراست»، «بصیرت» و واژه قرآنی «متوسمین» (هوشیاران و نشانهشناسان که در آیه ۷۵ سوره حجر آمده) مطابقت دارد. در فرهنگهای همسایه مانند ترکی نیز اصطلاح بسیار زیبای «انسان صرافی» (صرافِ انسان) به عنوان معادل دقیق آن به کار میرود که نشاندهنده اهمیت این ویژگی در روابط اجتماعی است.
باید توجه داشت که آدمشناس در ادبیات عرفی با مفاهیم آکادمیک و علمی مدرن مانند «انسانشناس (Anthropologist)» که به مطالعه زیستی و فرهنگی تکامل بشر میپردازد، متفاوت است و بیشتر بر جنبه روانشناختی، تجربی و اخلاقی فرد در تعاملات روزمره دلالت دارد.