یعنی چه
نهانبینی به معنای توانایی دیدن، ادراک و کشف امور پنهانی، باطن انسانها، اسرار غیبی و وقایعی است که با چشم سر یا حواس پنجگانه عادی قابل رؤیت نیستند. این مفهوم به ژرفبینی، حقیقتشناسی و بصیرت عمیق اشاره دارد.
تلفظ
این واژه به صورت نَهانبینِی (n-h-ā-n-b-ī-n-ī) تلفظ میشود و از دو بخش «نهان» (مخفی) و «بینی» (اسم مصدر از دیدن) ترکیب شده است.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول شرح در متن، پاسخ این واژه خود «نهان بینی» (۸ حرف) است. همچنین کلماتی مانند روشنبینی یا غیببینی نیز ممکن است به عنوان جایگزین مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به پدیده ادراک فراحسی و دیدن امور پنهان از واژه Clairvoyance استفاده میشود.
به فارسی
واژههای مترادف و هممعنی فارسی آن شامل غیببینی، روشنبینی، باطنبینی، بصیرت، حقیقتبینی، معناشناسی و ژرفبینی است. واژههای متضاد آن نیز ظاهربینی، عیانبینی و ظاهرنگری هستند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و سنتهای مختلف شبهقاره و شرق، «چشم سوم» (Third Eye) یا «چشم دل» نماد اصلی نهانبینی است؛ چشمی غیرمادی که در پیشانی یا قلب تصویر میشود و حقایق پنهان جهان را میبیند.
جمعبندی و توضیح کامل نهان بینی
واژهٔ «نهانبینی» یک ترکیب وصفی و کنایی اصیل در زبان فارسی است که ریشه در پارسی میانه دارد. این کلمه از دو جزء «نهان» (به معنی مخفی و پوشیده) و «بینی» (اسم مصدر از فعل دیدن) ساخته شده است و به طور کلی به توانایی درک و مشاهدهٔ حقایق، اسرار و اموری اشاره دارد که از حواس ظاهری و مادی انسان پنهان هستند.
این مفهوم بیش از هر چیز در ادبیات عرفانی، متون کلاسیک فارسی و مباحث فراروانشناسی (تحت عنوان ادراک فراحسی) کاربرد دارد. عارفان و شاعرانی چون سنایی غزنوی در اشعار خود به تقابل میان چشم سر (جهانبین) و چشم دل (نهانبین) اشاره کردهاند؛ جایی که چشم سر تنها مادیات آشکار را رصد میکند، اما نهانبینی انسان را به عمق حقایق و باطن عالم پیوند میدهد.