یعنی چه
انگور واژهای است برای توصیف میوهای خوشهای، آبدار و شیرین که بر روی درختچهٔ روندهای به نام «مو» یا «تاک» عمل میآید و از ریشهای کهن به معنی شیره و عصاره گرفته شده است.
تلفظ
این واژه در زبان فارسی امروزی به صورت اَنگور (angūr) تلفظ میشود که دقیقاً بازماندهٔ تلفظ آن در زبان پهلوی ساسانی است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این میوه از واژه Grape استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی به این میوه «عِنَب» میگویند و شکل جمع آن که در قرآن نیز کاربرد زیادی دارد، «أَعْنَاب» است.
به فارسی
در زبان فارسی واژههای اصیلی مانند تاک و مو برای درخت آن، و کلماتی چون رزستان، تاکستان و انگورک در همخانوادگی این واژه قرار دارند.
در قرآن
واژه انگور به صورت معادلهای عربی «عنب» و «اعناب» ۱۱ بار در قرآن کریم به عنوان نشانه حیات، برکت الهی و میوهای بهشتی ذکر شده است؛ مانند آیه ۴ سوره رعد: «وَجَنَّاتٍ مِنْ أَعْنَابٍ».
نماد چیست
در نمادشناسی و اساطیر کهن ایران، انگور و شهد آن مظهر پویایی، خرد، برکت خاک و نیروی حیات شمرده میشده و نقش خوشههای آن در معابد میترایی فراوان است.
جمعبندی و توضیح کامل ریشه کلمه انگور
واژه «انگور» یک واژه کاملاً اصیل و ریشهدار در زبانهای ایرانی است. در زبان پهلوی (فارسی میانه) این کلمه به صورت angūr یا angūrak تلفظ میشده است. زبانشناسان بزرگ ریشه این کلمه را مشتق از واژه آریایی و هندواروپایی «هَنگ» به معنای عصارهگیری و بیرون کشیدن شهد میدانند، زیرا انگور میوهای پرآب و مناسب برای گرفتن شیره و عصاره بوده است.
این واژه علاوه بر بار زبانی کهن، در فرهنگ، مذهب و اساطیر نیز جایگاه ویژهای دارد. در قرآن کریم ۱۱ مرتبه به این میوه با نامهای عنب و اعناب اشاره شده که نشاندهنده اهمیت و متبرک بودن آن است. همچنین در نمادشناسی ایران باستان، انگور مظهر جاودانگی، برکت، خرد و نیروی حیات به شمار میرفته است.