یعنی چه
«مِدادُ الرُّوح» یک ترکیب اضافیِ عربی مستعمل در ادبیات عرفانی و اخلاقی است. در لغت، «مِداد» به معنای جوهر، مرکّب یا مایهای است که قلم را با آن پر میکنند و مجازاً به معنای مدد و مایهٔ امداد نیز به کار میرود. بنابراین، این عبارت به معنای «جوهرِ جان» یا «مایهٔ حیات و مددرسانِ روح» است که اشاره به معارف، خطوط، یا خواطر الهی دارد که روی جان نقش میبندند و آن را زنده نگه میدارند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «مِدادُ الرُّوح» (با کسر مِیم در مداد و ضَمّ راء در الروح) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، پاسخ این عبارت دقیقاً ۹ حرف دارد و به عنوان مایهٔ حیات یا جوهر جان شناخته میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال مفهوم دقیق این ترکیب عرفانی از عباراتی که به جوهر یا مادهٔ حیاتی روح اشاره دارند استفاده میشود.
به عربی
این واژه اصالتاً عربی است و از ترکیب دو کلمه «مداد» (از ریشه م-د-د به معنی گسترش و کمک) و «الروح» (از ریشه ر-و-ح به معنی جان و نفس) ساخته شده است.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این ترکیب کنایی و عرفانی شامل مواردی چون «غذای روح»، «زادِ جان»، «مرکّبِ روان» و «مددِ جان» است که بر مایهٔ حیات معنوی دلالت دارند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و اخلاق اسلامی، این عبارت نمادِ روشنایی، آگاهی، و نفحات قدسی است که قلب انسان را از تاریکی و غفلت نجات میدهد. همچنین این عبارت عنوان کتابی معروف در حوزه اخلاق و تاملات بیدارکننده جان از شیخ محمد عبدالله الحمود است.
جمعبندی و توضیح کامل مداد الروح
عبارت «مداد الروح» یک اصطلاح عمیق عرفانی و اخلاقی است که از ترکیب دو واژه عربی «مداد» (به معنی جوهر و مایه مدد) و «الروح» (به معنی جان) شکل گرفته است. این اصطلاح در ادبیات به معنای مایه حیات، غذای روان و الهامات قدسی است که به روح انسان جلا و زنده بودن میبخشد.
اگرچه خود این ترکیب عینی در قرآن نیامده، اما اجزای آن به طور جداگانه بارها استفاده شدهاند؛ از جمله واژه مداد در آیه ۱۰۹ سوره کهف به معنای مرکب قلم به کار رفته است. در نگاه نمادین، مداد الروح همان معرفت و آگاهی نابی است که مانع از غفلت قلب میشود.