یعنی چه
«اصحاب صفه» به معنای یارانِ سایبان است. صفه در لغت یعنی سکو یا مکانی سایهدار. در تاریخ اسلام، این عبارت به گروهی از مسلمانان مهاجر صدر اسلام اشاره دارد که به دلیل از دست دادن خانه و دارایی خود، در بخش مسقف و شمالی مسجدالنبی در مدینه زندگی میکردند و تحت سرپرستی و حمایت مستقیم حضرت محمد (ص) قرار داشتند.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «مُحَمَّد (Mohammad) وَ (va) اَصْحابِ (as-hābe) صُفَّه (soffah)» است که واژه صُفّه با ضمه صاد و تشدید فاء خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدولها «محمد و اصحاب صفه» است که دقیقاً ۱۳ حرف دارد. از دیگر پاسخهای مشابه در جدول میتوان به «اصحاب صفه» یا «اهل صفه» اشاره کرد.
به عربی
در زبان و منابع تاریخی عربی از این گروه با عنوان «أصحاب الصُّفَّة» یاد میشود. همچنین واژههای «اصحاب الظُّله» (یاران سایبان) و «اضیاف الاسلام» (مهمانان اسلام) نیز به عنوان نامهای دیگر آنها در زبان عربی به کار رفته است.
به فارسی
معادل یا برگردان مفهومی این عبارت در زبان فارسی «پیامبر و یاران سایباننشین» یا «یاران صفهنشین محمد (ص)» است که اشاره به مسلمانان بیبضاعت، زاهد و پناهنده در صدر اسلام دارد.
در قرآن
خود واژه «اصحاب صفه» به صورت صریح در متن قرآن نیامده است؛ اما مفسران شیعه و سنی اتفاق نظر دارند که آیات متعددی در ستایش آنها نازل شده است. از جمله معروفترین آنها آیه ۲۷۳ سوره بقره («لِلْفُقَرَاءِ الَّذِینَ أُحْصِرُوا فِی سَبِیلِ اللَّهِ...») و آیه ۲۸ سوره کهف («وَاصْبِرْ نَفْسَکَ مَعَ الَّذِینَ یَدْعُونَ رَبَّهُمْ بِالْغَدَاةِ وَالْعَشِیِّ...») است.
نماد چیست
اصحاب صفه در فرهنگ و ادبیات اسلامی نماد بارز زهد حقیقی، سادهزیستی مطلق، توکل به خدا، انقطاع از مادیات دنیا، و پیوند همزمان علم و عبادت هستند. شخصیتهای برجستهای مانند سلمان فارسی، ابوذر غفاری، بلال حبشی و عمار یاسر مدتی را در این گروه سپری کردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل محمد و اصحاب صفه
عبارت «محمد و اصحاب صفه» بیانگر رابطه عمیق معرفتی و حمایتی پیامبر اسلام (ص) با گروهی از نخستین مسلمانان مهاجر است که به دلیل فقر شدید و نداشتن سرپناه، در ایوان مسقف مسجدالنبی اقامت گزیدند. این گروه که به «اهل صفه» نیز معروف بودند، فارغ از تجملات دنیوی، تمام وقت خود را وقف عبادت، آموختن معارف اسلامی از پیامبر و شرکت در جهاد میکردند.
حضرت محمد (ص) سرپرستی این گروه را شخصاً بر عهده داشتند، با آنها همسفره میشدند و هدایا و کمکهای عمومی مسلمانان را به آنها اختصاص میدادند. سبک زندگی زاهدانه اصحاب صفه به الگویی برجسته از توکل و پیوند علم و ایمان در تاریخ اسلام تبدیل شد و بر اساس نظر مفسران، آیات متعددی در قرآن کریم در ستایش پاکدامنی و فداکاری این یاران باوفا نازل شده است.