من جد وجد یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل من جد وجد

عبارت «مَن جَدَّ وَجَدَ» یک حکمت و ضرب‌المثل نام‌آشنای عربی است که از دیرباز به ادبیات و فرهنگ فارسی راه یافته و در متون کهن آموزشی و اخلاقی کاربرد فراوانی داشته است. این عبارت با ساختاری شرطی، پیوندی ناگسستنی میان تلاش انسان و موفقیت او برقرار می‌کند و به عنوان یک اصل امیدبخش، به پویندگان راه علم، معرفت و کار یادآوری می‌کند که هیچ کوششی بی‌ثمر نخواهد ماند.

اگرچه این جمله با این ترکیب خاص در قرآن کریم نیامده است، اما ریشه‌های کلمات آن در آیات مختلف به کار رفته و مفهوم کلی آن کاملاً همسو با آموزه‌های دینی و آیه شریفِ «وَ أَنْ لَیْسَ لِلْإِنْسانِ إِلاَّ ما سَعىٰ» است. شاعران بزرگی چون مولوی نیز در اشعار خود به بازآفرینی این مفهوم پرداخته‌اند تا نشان دهند اصرار و پافشاری بر هدف، عاقبت درهای موفقیت را به روی انسان می‌گشاید.