یعنی چه
واژه «ماتمانگیز» صفت مرکب فاعلی در زبان فارسی است. این کلمه برای توصیف فضا، حالت، صدا یا رویدادی به کار میرود که حزن و اندوه شدیدی را در دل شنونده یا بیننده برمیانگیزد و یادآور سوگواری و عزا است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «ماتَماَنگیز» (mātam-angīz) است که از دو جزء «ماتم» با فتح تاء و ميم، و «انگیز» با فتح همزه تشکیل شده است.
در جدول
در سؤالات جدول تقاطع کلمات، پاسخ این واژه دقیقاً ۹ حرف دارد. بسته به طراح جدول، کلمات مترادفی چون حزنانگیز، ملالانگیز یا سوکبار نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به لحن متن، واژههای Mournful برای فضاهای سوگواری و Melancholic برای اندوه عمیق و درونی به کار میروند.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح «مثير للشجن» دقیقترین معادل برای توصیف فضا یا نوای ماتمانگیز و گریهآور است.
در قرآن
ترکیب فارسی «ماتمانگیز» در متن قرآن کریم وجود ندارد؛ با این حال، حالات روحی همسو با آن مانند حزن عمیق یا قرار گرفتن در شرایط سوگ، در قالب واژگانی چون «حَزَن» (اندوه) یا «مصیبت» (رویداد ناگوار) مورد اشاره قرار گرفتهاند.
نماد چیست
در فرهنگ و ادبیات فارسی، فضای ماتمانگیز با نمادهایی چون رنگ و لباس سیاه، پرچمهای تیره، فصل پاییز (به عنوان نماد زوال و دلتنگی) و نوای غمگین سازهایی مانند نی و کمانچه شناخته میشود.
جمعبندی و توضیح کامل ماتم انگیز
واژه «ماتمانگیز» یک صفت مرکب اصیل و کاربردی در زبان فارسی است که از ترکیب «ماتم» (سوگ) و «انگیز» (بن مضارع انگیختن به معنای ایجادکننده) ساخته شده است. این واژه حالتی را توصیف میکند که در آن روح غمناکی، عزا و حزن شدید حکمفرماست. در ادبیات فارسی از این صفت برای توصیف غروبهای دلگیر، شبهای تاریک هجران، نوای نی یا اخبار ناگوار استفاده میشود.
از نظر ساختار لغوی، این کلمه در بخش پاسخهای جدول با ۹ حرف شناخته میشود و مترادفهای نزدیکی چون حزنانگیز، غمافزا، ملالانگیز و سوکبار دارد. متضادهای آن نیز واژههای نشاطانگیز و فرحبخش هستند که حس شادی و طرب را القا میکنند.
این واژه کاملاً ریشه در زبان و ادبیات فارسی و فرهنگ سوگواری دارد و معادلهای دقیق آن در زبانهای انگلیسی و عربی به خوبی مفاهیمی چون تراژدی، ملانکولی و برانگیزاننده شجن را منتقل میسازند.