باژگون یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل باژگون

واژه «باژگون» یک واژه اصیل و کهن پارسی است که از ترکیب «باژ/واژ» (به معنی کژ، برگشته یا تا شده) و پسوند اتصاف «گون» ساخته شده است. این واژه شکل دیگری از کلمه آشناترِ «واژگون» است و در حقیقت معنای فیزیکی سرنگون، معکوس و وارونه را افاده می‌کند که در آن موقعیت یا جهت یک شیء کاملاً برعکس حالت طبیعی‌اش می‌شود.

در قلمرو ادبیات فارسی و اشعار شاعران بزرگی همچون حافظ و فردوسی، باژگون فراتر از یک معنای ظاهری، بار کنایی عمیقی به خود می‌گیرد. ترکیباتی نظیر باژگون‌بخت یا چرخ باژگون اشاره به طالع نحس، بداقبالی و دگرگونی‌های ناگهانی و ناخوشایند روزگار دارند که انسان را از اوج به فرود می‌کشانند و نمادی از بی‌وفایی جهان مادی هستند.