یعنی چه
جاجیم یک نوع دستبافتهٔ سنتی و ضخیم شبیه به گلیم است، اما نسبت به آن ظرافت بیشتری دارد و نازکتر بافته میشود. این بافته پرز ندارد، پشت و روی آن کاملاً یکسان و قابل استفاده است و معمولاً با نخهای رنگین پشمی یا پنبهای در طرحهای هندسی و راهراه تولید میشود.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، برای راهنمای دستبافتهٔ سنتی، زیرانداز یا همردیف گلیم، پاسخ معمولاً خود کلمه «جاجیم» (۵ حرفی) یا واژهٔ کهن «پلاس» (۴ حرفی) است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژه اختصاصی و یکسانی برای جاجیم وجود ندارد؛ بنابراین اغلب از توصیف ساختاری آن یا به صورت عمومی از اصطلاح کلیم استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی این کلمه معمولاً به همان صورت معرب یا به شکل عمومی برای انواع فرش و بساط سنتی معنا میشود.
به ترکی
در زبان ترکی این واژه به صورت جیجیم تلفظ شده و ریشه آن را برخی مرتبط با فرش و بافتههای سنتی این زبان میدانند.
به فارسی
در واژهگزینی و فرهنگهای فارسی، برای جاجیم مترادفهایی مانند پلاس (در متون قدیمی) و واژههای عمومیتر مثل زیرانداز و دستبافته ذکر شده است. کلمات همخانوادهٔ آن نیز جاجیمباف و جاجیمبافی هستند.
نماد چیست
جاجیم در فرهنگ عامه و سنتی ایران، نمادی از اصالت هنر عشایری و روستایی، سختکوشی زنان بافنده و گرما و صمیمیت خانههای قدیمی است. همچنین در گذشته این دستبافته پای ثابت و ارزشمند جهاز عروس به شمار میرفته است.
جمعبندی و توضیح کامل جاجیم
جاجیم یکی از اصیلترین صنایع دستی و دستبافتههای سنتی ایران است که قدمتی طولانی در میان عشایر و روستاییان دارد. این زیرانداز یا روانداز ارزشمند، به دلیل نداشتن پرز و برخورداری از بافت ظریف، متمایز از فرش و گلیم است و ویژگی منحصربهفرد آن، دورو بودن و امکان استفاده از هر دو سمت آن به دلیل پنهان بودن تارهای اضافی است.
تار و پود جاجیم معمولاً از پشم تابیده شده و رنگین یا پنبه تهیه میشود و نقشهای هندسی، راهراه و چشماندازهای طبیعی را به نمایش میگذارد. امروزه جاجیم علاوه بر کاربرد سنتی خود به عنوان کرسیپوش یا رختخوابپوش، در دکوراسیون مدرن نیز جایگاه ویژهای پیدا کرده و به عنوان یک المان فرهنگی محبوب شناخته میشود.