یعنی چه
واژهٔ «خشمها» شکل جمع اسم «خشم» است. این واژه به برافروختگیهای پیدرپی، عصبانیتهای شدید و حالتهای گوناگون ناخشنودی و غضب اشاره دارد که ریشه در روان انسان دارند. از نظر ریشهشناسی، این کلمه کاملاً ایرانی و پارسی اصیل است که در زبان پهلوی به صورت hešm یا ēšm و در زبان اوستایی از ریشهٔ aēšma (دیو خشم یا برافروختگی شدید) آمده است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت «خَشْمْها» (xašm-hā) است که از ترکیب اسم ساکن «خَشْم» و نشانهٔ جمع فارسی «ها» تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند «غضبات» یا «اغضاب» نیز به عنوان معادلهای عربی آن کاربرد دارند.
به انگلیسی
این کلمات معادلهای جمع برای مفهوم خشم و عصبانیت شدید در زبان انگلیسی هستند.
به عربی
این کلمات شکلهای جمع واژهٔ غَضَب در زبان عربی هستند که به عنوان معادل «خشمها» به کار میروند.
نماد چیست
در ادبیات سنتی و فرهنگ عامه، خشم به دلیل ماهیت سوزاننده و سرکش خود با «آتش» و «جوشش خون در قلب» نمادگذاری میشود. همچنین در اساطیر کهن و باستانی ایران، این مفهوم به صورت «خشمدیو» یا همان «آئشمه» تجسم مییافته است.
جمعبندی و توضیح کامل خشمها
واژهٔ «خشمها» شکل جمع کلمهٔ اصیل و پارسی «خشم» است که به معنای عصبانیتها، برافروختگیها و ناخشنودیهای مکرر یا گوناگون به کار میرود. این کلمه ریشه در زبانهای پهلوی و اوستایی دارد و از گذشتههای دور در فرهنگ و ادبیات ایرانی برای توصیف حالات شدید هیجانی و طغیانهای روحی استفاده میشده است. مترادفهای فراوانی نظیر غضب، غیظ و برافروختگی برای آن وجود دارد که هر کدام مرتبهای از این حالت روانی را نشان میدهند.
اگرچه خود واژهٔ فارسی «خشمها» در متن قرآن کریم نیامده است، اما معادلهای مفهومی آن مانند «غضب» و «غیظ» به کرات مورد بحث قرار گرفتهاند؛ برای نمونه در آیات الهی بر فضیلت کسانی که هنگام خشم عفو میکنند و به کنترل آن (کظم غیظ) میپردازند، تاکید فراوان شده است. در نمادشناسی نیز این مفهوم همواره با مظاهری چون آتش سوزان، جوشش خون و در اساطیر کهن با دیو آئشمه پیوند خورده است.