یعنی چه
«طاوس یمانی» لقب ابوعبدالرحمن طاووس بن کیسان خولانی همدانی یمانی (درگذشته ۱۰۶ هجری) است. او از تابعین (نسل پس از صحابه پیامبر)، فقیهی برجسته، محدث و از چهرههای پارسا و زاهد عصر خود بود. او اصالتاً ایرانیتبار بود که در یمن میزیست. این واژه یک نام خاص تاریخی و کلاسیک است و نباید با مفهوم پرنده طاووس اشتباه گرفته شود.
تلفظ
این ترکیب وصفی-تنسیبی به صورت [Tāwūse Yamānī] تلفظ میشود. طاووس با واو مشدد و یمانی با فتح یاء و میم خوانده میشود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «فقیه و زاهد مشهور تابعین» یا «لقب طاووس بن کیسان»، عبارت ۹ حرفی «طاوس یمانی» مد نظر است.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و دانشنامههای بینالمللی اسلامی، از این شخصیت تاریخی با نامهای نگارشی فوق یاد میشود.
به فارسی
چون این عبارت یک اسم خاص (علم) برای یک شخصیت تاریخی است، معادل ترجمهای فارسی ندارد و در زبان فارسی دقیقاً به همان صورت «طاووس یمانی» یا «طاووس یمنی» شناخته و به کار میرود.
نماد چیست
در فرهنگ و متون اسلامی، او نماد «شجاعت در برابر سلاطین» و «زهد و عبادت» است. داستانهای متعددی از بیباکی او در تذکر به خلفای اموی (بهویژه هشام بن عبدالملک) در کتب تاریخی نقل شده است.
جمعبندی و توضیح کامل طاوس یمانی
«طاوس یمانی» یک شخص حقیقی و فقیه مشهور قرن اول و دوم هجری است که به دلیل زهد، شجاعت در نهی از منکر در برابر خلفا و جایگاه علمی نزد تابعین شناخته میشود. او اصالتاً ایرانیتبار بود اما به دلیل سکونت در یمن به یمانی شهرت یافت.
برخی منابع ذکر کردهاند که نام اصلی او «ذکوان» بوده و به دلیل کثرت مطالعه، پارسایی و زیبایی در قرائت، به «طاووس» (به معنای زینتبخش) ملقب شده است. او از کبار تابعین و راویان موثق حدیث به شمار میرود.
در روایات تاریخی و اخلاقی، مواجهه او با حاکمان وقت و عدم تمایلش به زخارف دنیا به عنوان الگو مطرح میشود. نام او در حل جدولهای کلمات متقاطع مذهبی و تاریخی کاربرد فراوانی دارد.