یعنی چه
واژه اعتضاد در اصل به معنی بازوی کسی را گرفتن است و در مفهوم اصطلاحی به معنای یاریجویی، پشتگرمی، پناه بردن به کسی و کسب قدرت و قوت از طریق حمایت دیگران به کار میرود. این کلمه واژهای کلاسیک و متون کهن است.
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه به صورت اِعتِضاد (e'tezād) است که مصدر باب افتعال در زبان عربی میباشد.
در جدول
در حل جدول، کلمه اعتضاد به عنوان پاسخ برای راهنماهایی مثل «یاری خواستن»، «پشتیبانی» یا «پناهندگی» کاربرد دارد و دقیقاً ۶ حرف دارد.
به انگلیسی
معادلهای دقیق انگلیسی آن مفاهیمی چون توکل و یاریجویی را میرسانند. برخی منابع آنلاین به اشتباه آن را Protest (اعتراض) معنی کردهاند که ناشی از تشابه املایی است و صحت ندارد.
به فارسی
مترادفهای فارسی و رایج این واژه شامل استعانت، استظهار، یاریجویی، پشتیبانی، حامی گرفتن و پناهندگی است. متضاد آن نیز واژه خذلان (بییار و یاور رها شدن) و کارشکنی است.
در قرآن
خودِ واژه «اعتضاد» در متن قرآن مجید به کار نرفته است؛ اما ریشه سهحرفی آن یعنی «عضد» دو بار در قرآن استفاده شده است؛ مانند آیه ۵۱ سوره کهف که میفرماید: «وَمَا كُنْتُ مُتَّخِذَ الْمُضِلِّينَ عَضُدًا» یعنی من هرگز گمراهکنندگان را یار و بازوی خود قرار نمیدهم.
نماد چیست
ریشه این کلمه (عضد به معنی بازو) در فرهنگ اسلامی و ادبیات فارسی نماد برادری، قدرت، پشتیبانی محکم و دستگیری از دیگران است؛ همانطور که حضرت علی (ع) در نهجالبلاغه، پیوند و نسبت خود به پیامبر (ص) را به رابطه ساعد به بازو تشبیه کردهاند.
جمعبندی و توضیح کامل اعتضاد
واژه «اعتضاد» یک مصدر عربی از باب افتعال و از ریشه «عضد» است که در لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا، معین و عمید به معنای بازوی کسی را گرفتن، یاری خواستن و پناه بردن به شخص دیگر برای کسب قوت و پشتگرمی معنا شده است. این واژه از گذشته در متون ادبی و رسمی فارسی برای نشان دادن مفهوم استعانت و پشتیبانی به کار میرفته است.
اگرچه خود این واژه در قرآن مجید عیناً ذکر نشده، اما ریشه آن به عنوان نمادی از کمک، قدرت و همراهیِ محکم (عَضُد به معنای بازو و یار) در آیات قرآنی و احادیث شریف نظیر نهجالبلاغه تجلی یافته است. در کاربردهای جدولی و زبانی نیز همواره مترادف با واژههایی چون استظهار، حامیگرفتن و پناهندگی تلقی میشود.