یعنی چه
پسینچهر یکی از مراحل اصلی تقسیم یاختهای (سلولی) است. در این مرحله، کروماتیدهای خواهر یا کروموزومهای همتا از یکدیگر جدا شده و تحت تأثیر رشتههای دوک تقسیم، به سوی قطبهای مخالف یاخته حرکت میکنند. این واژه یک اصطلاح تخصصی و کلاسیک در علم زیستشناسی است.
تلفظ
این واژه به صورت پَسینچِهر (pasin-čehr) تلفظ میشود که از دو جزء «پسین» به معنای بعدی یا عقبتر و «چهر» به معنای فاز یا مرحله تشکیل شده است.
در جدول
در جدولهای متقاطع و شرح در متن، این کلمه به عنوان معادل فارسی و ۷ حرفی واژه زیستشناسی «آنافاز» به کار میرود.
به انگلیسی
معادل اصلی و بینالمللی این واژه در متون علمی زیستشناسی Anaphase است. در برخی حوزههای هنری مصوب فرهنگستان نیز معادل back face به کار رفته است.
به فارسی
این واژه خود یک نوواژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که به عنوان برگردان مستقیم واژه بیگانه «آنافاز» ساخته شده و در کتابهای درسی زیستشناسی کاربرد دارد.
نماد چیست
این اصطلاح نماد ادبی یا عرفانی خاصی ندارد؛ اما در زیستشناسی و در طرحهای ترتیبی مراحل میتوز (PMAT)، گاهی با حرف A به عنوان نماد ابتدایی واژه Anaphase نشان داده میشود.
جمعبندی و توضیح کامل پسین چهر
واژه «پسینچهر» یک اصطلاح تخصصی و نوواژه مصوب فرهنگستان زبان و ادب فارسی است که جایگزین واژه بیگانه «آنافاز» (Anaphase) در علم زیستشناسی شده است. این کلمه از ترکیب دو بخش «پسین» (به معنی بعدی یا عقبتر) و «چهر» (به معنی صورت، فاز یا مرحله) ساختاریافته تا به خوبی مفهوم مرحلهای از تقسیم یاخته را منتقل کند که در آن اجزای ژنتیکی از هم جدا میشوند.
در طی این مرحله کلیدی از تقسیم سلولی (میتوز یا میوز)، کروماتیدهای خواهر یا کروموزومهای همتا از ناحیه سانترومر از یکدیگر گسسته شده و به کمک رشتههای دوک، به سمت قطبهای متقابل یاخته حرکت میکنند. شناخت این واژه به دانشآموزان و پژوهشگران کمک میکند تا فرایندهای سلولی را با اصطلاحات استاندارد فارسی دنبال کنند.
اگرچه فرهنگستان در یک کاربرد ثانویه و هنری، این واژه را به معنای تصویر پسزمینه در عکاسی نیز تصویب کرده است، اما کاربرد غالب، اصلی و شناختهشده آن در متون آموزشی و علمی، همان مرحله جدایی کروموزومها در یاخته است.