یعنی چه
در فقه اسلامی، تذکیه حیوان خفهشده (منخنقه) به این معناست که اگر حیوانی در اثر عاملی مانند طناب یا گیر کردن میان دو چوب در حال خفه شدن باشد، ولی هنوز زنده باشد و جان داشته باشد، چنانچه فوراً و پیش از مردن، طبق آداب و شرایط شرعی (مانند سر بریدن با چاقوی آهنی و رو به قبله) ذبح شود، پاک و گوشت آن حلال میگردد. اما اگر حیوان پیش از تذکیه و ذبح بر اثر خفگی بمیرد، مردار (میته) محسوب شده و حرام است.
تلفظ
تَذکیه (taḏkiyah) حیوان خفهشده.
در جدول
این عبارت فقهی در جدولهای شرح در متن به عنوان حکم حلالسازی حیوان در حال خفگی کاربرد دارد و دقیقاً ۱۶ حرف است.
به انگلیسی
در متون حقوقی و فقهی انگلیسی برای رساندن این مفهوم از عبارات مربوط به ذبح حلال و آیینی حیوانات خفهشده استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح مستقیماً از فقه عربی و با توجه به واژه «المنخنقه» در آیه ۳ سوره مائده گرفته شده است.
به فارسی
معادل فارسی روان این عبارت، «ذبح یا سر بریدن شرعی حیوانِ در حال خفگی پیش از جان دادن» است که مانع از مردار شدن آن میشود.
نماد چیست
عبارت «تذکیه حیوان خفه شده» یک اصطلاح و حکم حقوقی-فقهی در دین اسلام است و دارای نماد گرافیکی، اسطورهای یا سنتی خاصی در فرهنگها نیست.
جمعبندی و توضیح کامل تذکیه حیوان خفه شده
عبارت فقهی «تذکیه حیوان خفه شده» ریشه در آیه ۳ سوره مائده قرآن کریم دارد. در این آیه، خداوند انواع گوشتهای حرام از جمله حیوان خفهشده (منخنقه) را نام میبرد، اما بلافاصله با عبارت «إِلَّا مَا ذَکَّیْتُمْ» آن را استثنا میکند. این بدان معناست که اگر حیوانی در اثر خفگی در آستانه مرگ باشد ولی هنوز علائم حیات در او وجود داشته باشد، میتوان با ذبح شرعی گوشت آن را حلال کرد.
نکته کلیدی در این اصطلاح، زمان اقدام است؛ اگر حیوان پیش از بریدن رگها بر اثر خفگی بمیرد، حکم «میته» یا مردار را پیدا میکند که نجس و حرام است. بنابراین خودِ خفگی عامل تذکیه نیست، بلکه ذبح به موقعِ حیوانِ در حال خفگی، آن را تذکیه و قابل استفاده میکند.