یعنی چه
این عبارت یک ترکیب تأکیدی در زبان فارسی است که از دو واژه هممعنی «مانند» و «نظیر» تشکیل شده است. زمانی که این دو واژه در کنار هم به کار میروند، هدف نویسنده یا گوینده تأکید بر شباهت فراوان، همسانی کامل یا همطراز بودن دو چیز با یکدیگر است؛ به طوری که یکی نمونه و مدلی از دیگری به شمار رود.
تلفظ
واژه اول به صورت مَانَنْد (mānand) با فتح نون اول و سکون نون دوم، و واژه دوم به صورت نَظِير (nazīr) با فتح نون و کسره ظاء تلفظ میشود. حرف واو عطف در میان آنها معمولاً به صورت ضمه خفیف [وُ] شنیده میشود.
در جدول
در کلمات متقاطع و جداول شرح در متن، این ترکیب معمولاً با پاسخهایی نظیر مثل، شبیه، همتا، قرین، عدیل، کفو یا همسنگ پر میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی بسته به بافت متن میتوان از واژگان متنوعی برای رساندن این مفهوم استفاده کرد.
به ترکی
در ترکی استانبولی رایجترین معادلها برای رساندن مفهوم شباهت و همتایی این واژگان هستند.
به فارسی
معادلهای اصیل و خالص این ترکیب در زبان فارسی شامل واژههایی چون همانند، همتا، همگون، همطراز، بسان و وشمگیر هستند که همگی بار معنایی یکسانی را دوشادوش هم حمل میکنند.
جمعبندی و توضیح کامل مانند و نظیر
ترکیب «مانند و نظیر» از جمله دوقلوهای معنایی و ترکیبات تأکیدی رایج در زبان و ادبیات فارسی است. این عبارت از دو جزء تشکیل شده که یکی ریشه در پارسی میانه دارد (مانند، از فعل مانستن) و دیگری واژهای وامگرفته از زبان عربی است (نظیر، از ریشه نظر). هدف از در کنار هم قرار گرفتن این دو واژه، شدّت بخشیدن به وجه شباهت و همسانی است و نشان میدهد که دو پدیده یا دو شیء در بالاترین سطح تقارن، برابری و همترازی با یکدیگر قرار دارند.
در نشانهشناسی و ادبیات عرفانی، این اصطلاح بازتابدهنده مفهوم آینه و همزاد است؛ نمادی از جلوه یک حقیقت واحد در کثرت فرمهای مشابه. اگرچه این ترکیب دوگانه به صورت یکجا در متن قرآن نیامده است، اما مفاهیم معادل آن مانند «مثل» و کاربرد اصطلاحی «وجوه و نظایر» در علوم قرآنی از جایگاه ویژهای برخوردارند. در حوزهٔ سرگرمی و جداول نیز کلماتی چون همتا، شبیه، عدیل و قرین از اصلیترین پاسخهای متناظر با آن به شمار میروند.