یعنی چه
ترکیب عطف بلا و گرفتاری به وضعیتهای سخت، ناگوار و بحرانی اشاره دارد که انسان را در تنگنای شدید روحی، جسمی یا مادی قرار میدهد. بلا در اصل به معنای رنج، مصیبت و آزمایش الهی و گرفتاری به معنای در مضیقه و دردسر افتادن است.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت «بَلا وَ گِرِفْتاری» است که واژه اول ریشه عربی و واژه دوم ریشه فارسی دارد.
در جدول
پاسخ دقیق این عبارت در جدول خودِ «بلا و گرفتاری» با ۱۱ حرف است، اما بسته به تعداد حروف کلمات متراف دیگری مانند مصیبت، ابتلا، محنت و شدّت نیز کاربرد دارند.
به انگلیسی
برای انتقال حس سختی و مصیبت از واژگان کلامیتی و میسفورچن و برای گرفتاریهای روزمره از هاردشیپ و ترابل استفاده میشود.
به عربی
در زبان عربی ترکیب البلاء و المحنة دقیقترین معادل برای توصیف همزمان سختیهای ناگهانی و تنگناهای زندگی است.
در قرآن
واژه بلاء و مشتقات آن بارها در قرآن آمده است. بر اساس آیه ۳۵ سوره انبیاء (وَنَبْلُوكُم بِالشَّرِّ وَالْخَيْرِ فِتْنَةً)، بلا لزوماً به معنی شر نیست، بلکه ابزاری برای آزمودن انسانها با سختیها یا نعمتهاست تا میزان صبر و شکر آنها مشخص شود. گرفتاریهای مادی نیز در آیه ۱۵۵ سوره بقره به عنوان مصادیق خوف و نقص اموال مایه آزمایش شمرده شدهاند.
نماد چیست
در ادبیات عرفانی و فرهنگ عامه، بلا و گرفتاری نماد آتش گدازندهای است که طلا را خالص میکند. عرفایی چون مولوی و عطار، گرفتاری را نه یک عذاب، بلکه وسیلهای برای پاک شدن جان از ناخالصیها، صیقل خوردن روح و تقرب بیشتر به خداوند میدانند؛ لذا زنجیر و شلاق نیز از نمادهای ظاهری آن در متون کهن هستند.
جمعبندی و توضیح کامل بلا و گرفتاری
ترکیب «بلا و گرفتاری» در زبان و ادبیات فارسی توصیفکننده وضعیتهای بحرانی، دشوار و ناگواری است که انسان را در تنگناهای روحی، جسمی یا مادی قرار میدهد. این عبارت از دو بخش با ریشههای متفاوت ساخته شده است؛ «بلا» واژهای عربی به معنای رنج و آزمون است و «گرفتاری» کلمهای اصیل و فارسی از فعل گرفتن که حالت اسارت و مضیقه را بازگو میکند.
از نگاه دینی و قرآنی، این مفهوم فراتر از یک بدبیاری ساده است و به عنوان سنت ابتلاء یا همان آزمایش الهی شناخته میشود که هدف آن سنجش عیار صبر، ایمان و شکرگزاری انسان در مواجهه با نیکیها و بدیهاست. در دیدگاه عرفانی نیز بلا به آتشی تشبیه میشود که مس وجود انسان را به طلای ناب تبدیل کرده و روح را از ناخالصیهای دنیوی پاک میسازد.