یعنی چه
لعل عقربی اصطلاحی در جواهرشناسی کهن و ادبیات است که به یکی از مرغوبترین، ارزشمندترین و نایابترین انواع سنگ قیمتی لعل (امروزه بیشتر با نامهای علمی اسپینل یا گارنت) اشاره دارد. این سنگ به دلیل رنگ سرخی بسیار تند، درخشان و مایل به سیاهی یا رنگ خونآلود تیره به این نام خوانده میشده و در کتابهای ارزشمندی مانند آنندراج از آن به عنوان بهترین نوع لعل یاد شده است.
در جدول
در پاسخ به سؤالات جدول کلمات متقاطع، عبارت «لعل عقربی» دقیقاً ۸ حرف دارد. از مترادفهای کوتاهتر آن در جدول میتوان به «اسپینل»، «یاقوت» یا «لعل» اشاره کرد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره علمی به این نوع سنگ از عبارت Ruby-red Spinel (اسپینل سرخ یاقوتی) یا واژه کلی Garnet (گارنت ممتاز) استفاده میشود.
به عربی
در زبان و متون کهن عربی این واژه به صورت عیناً معرب «اللَّعْل العَقْرَبي» یا به طور توصیفی «نوع من الياقوت الأحمر الثمين» به کار رفته است.
به فارسی
واژه «لعل» در اصل از ریشه فارسی و دگرگونشده واژه «لال» به معنی سرخ است که بعدها معرب شده است. ترکیب «لعل عقربی» در زبان فارسی به معنی لعل ناب، لعل بدخشانی مرغوب و اسپینل سرخ ممتاز به کار میرود.
در قرآن
ترکیب «لعل عقربی» یا واژه «لعل» (به معنی سنگ قیمتی) در قرآن کریم وجود ندارد. در آیات قرآن برای اشاره به گوهرها و سنگهای قیمتی سرخرنگ از واژههای دیگری مانند «یاقوت» و «مرجان» (مثلاً در سوره الرحمن) استفاده شده است. واژه لعل در قرآن صرفاً به عنوان حرف ربط و شرط (مانند لعلکم تفلحون) به معنی «شاید» آمده است.
جمعبندی و توضیح کامل لعل عقربی
«لعل عقربی» یکی از اصطلاحات اصیل و کهن در حوزه گوهرشناسی و ادبیات فارسی است که به مرغوبترین و گرانبهاترین نوع سنگ لعل اشاره دارد. این سنگ قیمتی که امروزه در علم کانیشناسی بیشتر با نام اسپینل سرخ یا گارنت تیره شناخته میشود، به دلیل داشتن رنگ سرخی بسیار تند، عمیق و درخشان که کمی به تیرگی میزد، در میان پادشاهان و معشوقان دوران باستان ارزش فوقالعادهای داشت.
در ادبیات کلاسیک فارسی، لعل عقربی علاوه بر ارزش مادی، جایگاه استعاری ویژهای دارد و کنایه از لب سرخ معشوق، اشک خونین و عشق پرشور و ناب است. ریشه کلمه لعل به واژه فارسی «لال» (به معنی سرخ) بازمیگردد و صفت عقربی تندی و گزندگی درخشش رنگ آن را توصیف میکند.