یعنی چه
این کلمه یک جمله فعلیه کامل در زبان عربی است که از فعل ماضی «قال» (گفت) و ضمیر متصل مفعولی «ها» (آن را) تشکیل شده است. در زبان عربی برای اشاره به کلمات یا سخنان (که مؤنث مجازی محسوب میشوند)، از ضمیر مؤنث استفاده میشود؛ بنابراین قالها یعنی «او آن سخن را گفت».
تلفظ
تلفظ این کلمه با صدای کشیده «آ» در بخش اول و سوم، و صدای کوتاه «اَ» در بخش دوم به صورت قَالَهَا انجام میشود.
در جدول
در مسابقات جدول کلمات متقاطع، اگر راهنمای جدول به عبارت عربی «آن را گفت» با ۵ حرف اشاره کند، پاسخ دقیق آن «قالها» است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای انتقال دقیق مفهوم این ساختار فعلی همراه با مفعول، از افعال گذشته نقل قول به همراه ضمیر اشاره استفاده میشود.
به عربی
از آنجا که اصل واژه ساختار عربی دارد، مترادفهای همزبان آن شامل افعالی مثل ذکر کردن یا نطق کردن به همراه ضمیر مفعولی مرتبط است.
به فارسی
در ترجمه روان به زبان فارسی، این ترکیب فعلی به صورت فعل متعدی همراه با مفعول یا به شکل فعل متممدار (گفتش / بیانش کرد) تعبیر میشود.
در قرآن
در قرآن کریم ریشه این واژه بسیار فراوان است. ساخت اسم فاعل آن همراه با ضمیر در آیه ۱۰۰ سوره مؤمنون به صورت «إِنَّهَا کَلِمَةٌ هُوَ قَائِلُهَا» دیده میشود که به حسرت انسان در آستانه مرگ و سخنی که به زبان میآورد اشاره دارد. همچنین به صورت فعلی در متون روایی و تفسیری برای نقل قولها کاربرد دارد.
جمعبندی و توضیح کامل قالها
کلمه «قالها» یک واژه مستقل یا اصیل در زبان فارسی نیست؛ بلکه یک ترکیب فعلی و جمله کامل عربی (فعل + مفعول) است که به معنای «او آن سخن را گفت» یا «آن را بیان کرد» به کار میرود. این واژه از ریشه سه حرفی «ق و ل» ساخته شده و به دلیل پیوند عمیق ادبیات فارسی با متون دینی و عربی، در مکتوبات کهن و عبارات تفسیری راه یافته است.
در ساختار این کلمه، ضمیر «ها» به یک مفعول مؤنث (مانند کلمه، سخن یا عبارتی که در عربی مؤنث محسوب میشود) برمیگردد. بنابراین هرگاه گویندهای بخواهد به گفتن یک مطلب یا جمله مشخص توسط فردی در گذشته اشاره کند، از این تعبیر استفاده میکند. در طرح سؤالات جدول نیز این کلمه به عنوان یک اصطلاح ۵ حرفی مذهبی یا عربی مد نظر قرار میگیرد.