یعنی چه
زنجبار نام یک مجمعالجزایر و استان نیمهخودمختار در شرق آفریقا (بخشی از کشور تنزانیا) است. این واژه از نظر لغوی معرب کلمه فارسی «زنگبار» است که از ترکیب «زنگ» (به معنی تیره و سیاهپوست) و «بار» (به معنی ساحل و کرانه) تشکیل شده و در مجموع به معنای «ساحل سیاهپوستان» یا «سرزمین مردمان آفریقایی» است.
تلفظ
این کلمه در زبان فارسی به صورت «زَنجَبار» یا «زِنْجِبار» تلفظ میشود. صورت اصلی و فارسی کهن آن نیز «زَنگبار» است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، این واژه معمولاً به عنوان پاسخی برای پرسشهای «جزیرهای در شرق آفریقا»، «نام قدیمی تنزانیا»، «ساحل سیاهپوستان» یا «معرب زنگبار» کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی و مجامع بینالمللی این مجمعالجزایر را با نام Zanzibar میشناسند.
به فارسی
معادل اصیل و فارسی این واژه «زنگبار» یا «زنگستان» است که در متون کهن و اشعار کلاسیک فارسی به وفور به کار رفته است.
در قرآن
واژه «زنجبار» هیچ کاربرد و ریشهای در قرآن ندارد. گاهی ممکن است به دلیل تشابه ظاهری با واژه «زَنجَبِیل» (آیه ۱۷ سوره انسان) اشتباه گرفته شود، اما این دو کلمه کاملاً از هم متفاوت هستند.
نماد چیست
زنجبار در سطح جهان به عنوان «جزیره ادویه» (Spice Island) و به طور ویژه نماد تجارت «میخک» شناخته میشود. از نظر فرهنگی نیز بخش قدیمی آن (شهر سنگی) نمادی از همزیستی و آمیزش تمدنهای ایرانی (مهاجران شیرازی)، عربی، هندی و آفریقایی است.
جمعبندی و توضیح کامل زنجبار
واژه «زنجبار» یک نام خاص جغرافیایی و تاریخی برای مجمعالجزایری در اقیانوس هند و شرق قاره آفریقا است. این واژه ریشهای کاملاً ایرانی دارد و شکل تغییریافته و معرب واژه فارسی «زنگبار» است که در لغت به معنای ساحل یا کرانه سیاهپوستان تعبیر میشود و نشاندهنده پیوند تجاری و ناوبری دیرینه ایرانیان با ساکنان آفریقا است.
از آنجا که زنجبار یک اسم خاص جغرافیایی است، متضاد واژگانی ندارد و معادل انگلیسی آن نیز با اندکی تغییر در تلفظ به صورت کلمه بینالمللی Zanzibar درآمده است. این منطقه در طول تاریخ از مراکز اصلی تجارت ادویه، به ویژه میخک بوده و فرهنگ آن تا حد زیادی تحت تأثیر مهاجران شیرازی و بازرگانان خلیج فارس قرار گرفته است.