یعنی چه
این واژه صیغه مفرد مؤنث غایب (سوم شخص مفرد مؤنث) از فعل ماضی در باب افعال (از ریشه ض ر ر) است. در زبان عربی و متون فقهی یا ادبی به این معناست که یک عامل مؤنث یا مفهومی که از نظر لفظی مؤنث تلقی میشود، باعث ایجاد آسیب، صدمه یا زیان به دیگری شده است.
تلفظ
این کلمه با فتحة همزه، فتحة ضاد، تشدید و فتحة راء و سکون تاء پایانی به صورت «اَضَرَّتْ» تلفظ میشود.
در جدول
در جدولهای متقاطع، در پاسخ به راهنماهایی چون «زیان رساند به عربی» یا «آسیب زد (مؤنث)»، کلمه ۴ حرفی «اضرت» مد نظر قرار میگیرد.
به انگلیسی
برای انتقال مفهوم این فعل در زبان انگلیسی از افعال زمان گذشته که دلالت بر آسیب و خسارت دارند استفاده میشود.
به ترکی
در ترکی استانبولی برای بیان مفهوم آسیب رساندن و ضرر زدن از ترکیب اسم و فعل کمکی استفاده میشود.
به فارسی
از آنجا که این کلمه یک فعل وامگرفته از عربی است، برگردان دقیق آن به زبان فارسی شامل افعال مرکبی همچون صدمه زد، لطمه وارد کرد و مایهٔ زیان شد میباشد.
در قرآن
عین کلمه «أَضَرَّتْ» در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ با این حال، مشتقات دیگر ریشه «ض ر ر» مانند «الضُّرّ» (رنج و آسیب) یا افعالی نظیر «لا تُضَارَّ» به کرات در آیات قرآن دیده میشوند. این لفظِ خاص بیشتر در احادیث و روایات فقهی شهرت دارد؛ مانند حدیث معروف امام علی (ع) که میفرمایند: «لا قُرْبَةَ بِالنَّوَافِلِ إِذَا أَضَرَّتْ بِالْفَرَائِضِ» (مستحبات اگر به واجبات ضرر برسانند، مایه تقرب نیستند).
جمعبندی و توضیح کامل اضرت
واژه «اضرت» (أَضَرَّتْ) یک واژه اصیل فارسی نیست، بلکه یک فعل ماضی عربی از ریشه «ض ر ر» (باب افعال) است. این کلمه به لحاظ ساختاری صیغه مفرد مؤنث غایب است و معنای «آن یک زن یا عامل مؤنث زیان رساند» یا «آسیب زد» را متبادر میکند. در زبان فارسی، این کلمه به عنوان یک لغت مستقل عامیانه کاربردی ندارد، بلکه ردپای آن را باید در متون کهن ادبی، کتب فقهی، روایات و احادیث اسلامی جستجو کرد.
از نظر نگارشی، در فضای وب و حل جدول گاهی این کلمه بدون همزه ابتدایی یعنی به صورت «اضرت» جستجو میشود. این کلمه دقیقاً از ۴ حرف تشکیل شده و در طراحهای جدول معمولاً به عنوان معادل عربی برای عباراتی چون «صدمه زد» یا «گزند رساند» استفاده میشود. در تحلیل نهایی، شناخت این واژه کاملاً وابسته به درک ریشه عربی آن و کاربردهای اصطلاحیاش در احادیث مشهود است.