یعنی چه
«تل توبه» در اصل یک اسم خاص جغرافیایی و تاریخی است. این عبارت به تپهای باستانی در منطقه نینوا (موصل امروزی در شمال عراق) اشاره دارد. بر اساس روایات تاریخی و مذهبی، هنگامی که نشانههای عذاب الهی بر قوم حضرت یونس (ع) آشکار شد، مردم همگی بر فراز این تپه جمع شدند، از گناهان خود دست کشیدند و به درگاه خدا توبه کردند. در نتیجه این توبه جمعی، عذاب از آنها برداشته شد. امروزه آرامگاه یا مسجدی منسوب به حضرت یونس (ع) بر روی همین تل قرار دارد.
تلفظ
تلفظ واژه به صورت «تَلِ تَوْبَه» است. واژه اول (تَل) با فتح تاء و سکون لام، و واژه دوم (توبه) با فتح تاء، سکون واو و فتح باء خوانده میشود.
در جدول
پاسخ دقیق برای این عبارت در جدولهای کلمات متقاطع، خودِ عبارت «تل توبه» است که از ۶ حرف تشکیل شده است. در برخی طراحهای جدول ممکن است به عنوان معادل تپه حضرت یونس نیز به کار رود.
به انگلیسی
در متون انگلیسی و اسناد باستانشناسی، این مکان تاریخی به صورت آوانگاری شده Tell al-Tawba یا Tell Towba نوشته میشود و در منابع مکتوب گاهی به صورت توصیفی Mound of Repentance نامیده شده است.
به عربی
این ترکیب کاملاً ریشه عربی دارد و در زبان مبدأ به صورت «تَلّ التَّوْبَة» نوشته و شناخته میشود که از دو جزء تَلّ (تپه و پشته) و التَّوْبَة (بازگشت از گناه) ترکیب یافته است.
به فارسی
برگردان واژهبهواژه و معنایی این عبارت به زبان فارسی، «تپه توبه» یا «تپه پشیمانی و بازگشت» است؛ هرچند در فارسی نیز بیشتر به عنوان یک اسم خاص جغرافیایی با همان لفظ اصلی استفاده میشود.
در قرآن
عین واژه ترکیبی «تل توبه» در متن قرآن کریم نیامده است؛ اما واژه «توبه» به کرات استفاده شده و مهمتر اینکه ماجرای تاریخی ایمان آوردن و توبه جمعی قوم حضرت یونس که روی این تپه رخ داد، در آیه ۹۸ سوره مبارکه یونس به صراحت ذکر شده است که چطور ایمان آوردنِ به موقع، عذاب رسواکننده را در زندگی دنیا از آنها برطرف ساخت.
جمعبندی و توضیح کامل تل توبه
عبارت «تل توبه» یک اصطلاح عام لغوی یا اخلاقی نیست، بلکه یک مکان جغرافیایی و نامی برای تپهای تاریخی در شرق رود دجله در موصل (نینوا) امروزی است. اهمیت این مکان به داستان حضرت یونس (ع) بازمیگردد؛ جایی که قوم او پس از دیدن نشانههای عذاب، بر فراز این بلندی گرد آمدند و با توبهای خالصانه و جمعی، مشمول رحمت الهی شدند و عذاب از آنان رفع شد.
این واژه از دو بخش عربی «تل» به معنای تپه یا پشته خاک و «توبه» به معنای پشیمانی و بازگشت تشکیل شده است. بر فراز این تل باستانی، بنا و مسجدی منسوب به آرامگاه یونس نبی ساخته شده بود که در طول تاریخ مکانی زیارتی به شمار میرفت، هرچند در سالهای اخیر به دلیل حملات گروههای تکفیری و داعش آسیبهای جدی دید.
در فرهنگ اسلامی و ادبی، تل توبه به عنوان نمادی عینی از پذیرش توبه جمعی، تسلیم شدن در برابر حق در آخرین لحظات و تجلی رحمت بیکران خداوند در ناامیدکنندهترین شرایط شناخته میشود.