یعنی چه
این واژه در زبان عامیانه و ادبیات برای توصیف افرادی به کار میرود که توانایی راه رفتن طبیعی ندارند، یکی از اندامهای حرکتیشان آسیب دیده، یا دچار فلج و زمینگیری شدهاند.
مترادف
تلفظ
این کلمه با ضمه روی حرف چ آغاز میشود و در گویشهای مختلف ممکن است به صورت چلاغ یا چولاق نیز تلفظ یا نوشته شود.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه چلاق یا مترادفهای آن مانند لنگ و شل به عنوان پاسخ برای راهنمای ناتوان حرکتی استفاده میشوند.
به انگلیسی
به ترکی
به فارسی
از آنجا که چلاق یک وامواژه است، در زبان فارسی اصیل میتوان از واژههایی مانند «لنگ»، «پایشکسته»، «پایافزار» یا اصطلاحات توصیفی مانند «کمتوان حرکتی» به عنوان جایگزین استفاده کرد.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و فرهنگ عامیانه، این واژه استعاره از ضعف، محرومیت یا بهانهآوری برای فرار از کار است؛ مانند ضربالمثل معروف «وقت کار کردن چلاقم، وقت خوردن قلچماقم!». امروزه این کلمه بار منفی و توهینآمیز دارد و در گفتار رسمی با واژههای محترمانه جایگزین میشود.
جمعبندی و توضیح کامل چلاق
واژه چلاق از ریشه ترکی (Çolak) وارد زبان فارسی شده است و در اصل به معنی کسی است که دست یا پای او بریده، کج، شکسته یا فلج شده باشد. این کلمه در لغتنامههای معتبری چون دهخدا به معنای شل، لنگ و افلیج آمده و بیشتر برای افرادی که دچار نقص حرکتی در اندامهای تحتانی هستند استفاده میشود.
در فرهنگ عامه و ادبیات گذشته، چلاق نمادی از ناتوانی فیزیکی و زمینگیری بوده و حتی در ضربالمثلها برای طعنه زدن به افراد تنبل به کار میرفته است. با این حال، به دلیل بار معنایی تحقیرآمیز و منفی آن، استفاده از این واژه در زبان معیوب و ساختارهای رسمی امروزی غیراخلاقی تلقی میشود.
در متون رسمی، پزشکی و حقوقی، به جای این واژه عامیانه از اصطلاحات علمی و محترمانهای نظیر «معلول حرکتی»، «کمتوان جسمی» یا «دارای نقص عضو» استفاده میشود تا کرامت انسانی افراد حفظ گردد.