یعنی چه
کبرسن در لغت به معنای بزرگی سن و سالخوردگی است. این واژه در زبان عامه و متون اداری به وضعیت فردی اشاره دارد که به سن پیری رسیده یا سن او از حد مجاز قانونی و استاندارد برای انجام یک کار، استخدام یا تحصیل فراتر رفته است.
تلفظ
این واژه به صورت ترکیب مضاف و مضافالیه و با کسرهٔ اضافه تلفظ میشود: کِبَرِ سِـنّ.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، واژه ۵ حرفی «کبرسن» یا معادلهای آن نظیر «کهولت» به عنوان پاسخ اصطلاحاتی چون پیری، سالخوردگی یا فزونی سن شناخته میشوند.
به انگلیسی
بسته به بافت متن، در انگلیسی برای بیان مفهوم پیری از Old age و در مکاتبات اداری و حقوقی برای سن بالاتر از حد مجاز از Over-age استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح ریشه در زبان عربی دارد و به صورت کِبَرُ السِّنّ یا واژههای هممعنی مانند الشیخوخة به کار میرود.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این واژه شامل سالخوردگی، کلانسالی، پیری، کهولت و فزونی سال هستند که برای توصیف سن بالا استفاده میشوند.
نماد چیست
کبرسن در فرهنگ و ادبیات نمادی دوگانه است؛ از یک سو مظهر پختگی، حکمت، دانایی و تجربهٔ گرانبهاست و از سوی دیگر نمادی از فرسودگی، ضعف جسمانی و ناتوانی تن به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل کبرسن
واژه «کبرسن» یک ترکیب عربی-فارسی است که از مضاف و مضافالیه «کِبَرِ سِنّ» اقتباس شده و به مرور زمان در نگارش فارسی به صورت سرهم نیز رواج یافته است. این کلمه به طور کلی به مفهوم پیر شدن، سالخوردگی و فراتر رفتن سن از حد معمول اشاره دارد.
علاوه بر کاربرد ادبی و عمومی در توصیف دوران کهنسالی، این اصطلاح در متون حقوقی، اداری و آموزشی نیز کاربرد فراوانی دارد؛ به طوری که وقتی فردی از حداکثر سن مجاز برای استخدام، ثبتنام در یک مقطع تحصیلی یا شرکت در مسابقات عبور میکند، اصطلاحاً دچار کبرسن شده است.
در فرهنگهای واژگان، متضاد مستقیم این کلمه «صغر سن» (خردسالی یا کمی سن) است و در متون دینی مانند قرآن کریم، اگرچه خود این ترکیب مستقیماً نیامده، اما جزء اول آن یعنی «کِبَر» بارها به معنای پیری مفرط و کهولت سن استفاده شده است.