متواضعانه یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل متواضعانه

واژه «متواضعانه» ترکیبی هماهنگ از اسم فاعل عربی «متواضع» (از ریشه و-ض-ع به معنای فروتنی و خود را پایین گرفتن) و پسوند قیدساز فارسی «ـانه» است. این کلمه در زبان فارسی برای توصیف اعمال، سخنان و رفتارهایی به کار می‌رود که در اوج اصالت و بزرگی، عاری از هرگونه تکبر، غرور و خودپسندی باشند.

اگرچه خود این واژه به طور مستقیم در متن قرآن نیامده است، اما مفاهیم مترادف آن مانند «المُخْبِتین» (متواضعان) یا عبارات زیبایی همچون «يَمْشُونَ عَلَى الْأَرْضِ هَوْنًا» (آرام و بی‌تکبر بر زمین راه می‌روند) و «وَاخْفِضْ جَنَاحَکَ» (بال فروتنی فرود آر) به کرات مورد سفارش قرار گرفته‌اند که همگی بر اهمیت اخلاقی این شیوه زیست تاکید دارند.

در فرهنگ عامه و ادبیات اخلاقی، متواضعانه رفتار کردن نشانه کمال، وقار و پهلوانی درونی است. انسان‌های بزرگ همواره به درختان پربار یا خاکِ افتاده تشبیه می‌شوند که در عین ارزشمندی و برکت، بالاترین سطح از احترام و نرم‌خویی را در برخورد با دیگران از خود نشان می‌دهند.