یعنی چه
این عبارت یک ضربالمثل و حکمت اخلاقی معروف است؛ به این معنی که بیتوجهی، فراموشکاری و نادیده گرفتن فرصتها یا خطرات در زندگی، در نهایت انسان را به ندامت و پشیمانی عمیق دچار میکند زیرا زمان از دست رفته قابل جبران نیست.
تلفظ
تلفظ این عبارت به صورت «غَفْلَتْ موُجِبِ پَشَیْمانی اَسْتْ» روانه میشود.
در جدول
این عبارت به عنوان یک ضربالمثل یا حکمت اخلاقی ۱۸ حرفی در جدولها کاربرد دارد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از جملاتی که بر رابطه سهلانگاری و حسرت تاکید دارند استفاده میشود.
به عربی
در زبان و فرهنگ عربی، واژه غفلت قرابت نزدیکی با ندامت دارد و این عبارات به عنوان حکمت به کار میروند.
به فارسی
عبارات هممعنی فارسی شامل «غفلت مایهٔ حسرت است»، «سهلانگاری عاقبت خوشی ندارد» و تعابیری چون «هوشیاری مایهٔ رستگاری است» (به عنوان متضاد مفهومی) هستند.
در قرآن
عین این عبارت در قرآن نیامده است، اما مفهوم آن در آیه ۳۹ سوره مریم متجلی است که میفرماید: «وَأَنذِرْهُمْ يَوْمَ الْحَسْرَةِ إِذْ قُضِيَ الْأَمْرُ وَهُمْ فِي غَفْلَةٍ» یعنی آنها را از روز حسرت بیم ده، آنگاه که کار از کار بگذرد و آنان در غفلت باشند.
جمعبندی و توضیح کامل غفلت موجب پشیمانی است
عبارت «غفلت موجب پشیمانی است» یک گزینگویه و ضربالمثل اخلاقی و تربیتی عمیق در فرهنگ ایرانی و اسلامی است. این جمله ترکیبی از واژگان عربی (غفلت، موجب) و فارسی (پشیمانی) است که به طور مستقیم به پیامد ناگوار بیتوجهی، تنبلی و سهلانگاری در امور حیاتی زندگی اشاره دارد. ریشه این مفهوم به هشدارهای مکرر کتابهای آسمانی و ادبیات کلاسیک بازمیگردد که انسان را از خواب غفلت برحذر میدارند.
در تحلیل ساختاری این عبارت، نمادهایی همچون «خواب سنگین» یا «خوابیدن در مسیر سیل» همواره برای به تصویر کشیدن مفهوم غفلت استفاده شدهاند. این ضربالمثل یادآور این واقعیت است که فرصتهای از دست رفته هرگز بازنمیگردند و عاقبت عدم دوراندیشی و بیخبری، چیزی جز حسرت و ندامت نخواهد بود؛ بنابراین، بیداری و عاقبتاندیشی همواره به عنوان پادزهر آن توصیه میشود.