یعنی چه
آتشبس به معنای خودداری طرفهای درگیر در یک نبرد نظامی از تیراندازی و انجام عملیات جنگی است. این توافق معمولاً به صورت موقت و برای دستاوردهای بشردوستانه، تبادل اسرا یا به عنوان مقدمهای برای آغاز مذاکرات صلح پایدار شکل میگیرد.
متضاد
واژههایی که مفهوم مخالف پایان درگیری و توقف جنگ را رسانده و بر ادامه یا شروع نزاع دلالت دارند.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلمات، واژه پنج حرفی «آتش بس» یا جایگزینهای آن مانند «هدنه» و «متارکه جنگ» به عنوان پاسخ طراحان استفاده میشود.
به انگلیسی
رایجترین معادل انگلیسی برای این واژه Ceasefire است که خود واژه فارسی نیز گرتهبرداری و ترجمه تحتاللفظی از همین اصطلاح غربی است.
به عربی
در زبان عربی اصطلاح هدنه برای آتشبسهای موقت یا طولانیمدت و عبارت وقف إطلاق النار به صورت رسمی در رسانهها کاربرد دارد.
به ترکی
در زبان ترکی استانبولی از واژه Ateşkes که ساختاری کاملاً مشابه با ترکیب فارسی دارد برای بیان مفهوم ترک مخاصمه استفاده میشود.
در قرآن
عین واژه «آتشبس» در قرآن کریم نیامده است، اما ریشهها و مفاهیم مشابهی نظیر «صلح» (آشتی میان مومنان یا طرفین درگیر) و موضوعاتی مانند سنت «ماههای حرام» (الأشهر الحرم) که در آنها جنگ متوقف میشد، با این مفهوم قرابت دارند. همچنین آیه ۶۱ سوره انفال به صلحطلبی در صورت تمایل دشمن اشاره میکند.
جمعبندی و توضیح کامل آتش بس
واژه «آتشبس» یک ترکیب اسم و فعل امر (آتش + بس) در زبان فارسی معاصر است. این واژه در حقیقت یک گرتهبرداری یا ترجمه تحتاللفظی از اصطلاحات اروپایی مانند Ceasefire انگلیسی یا Cessez-le-feu فرانسوی است که با ورود مفاهیم جدید حقوق بینالملل و علوم سیاسی به ادبیات فارسی راه یافته است.
این اصطلاح در فضای دیپلماتیک و نظامی، به معنای قطع موقت تیراندازی و عملیات جنگی با توافق طرفین است. آتشبس لزوماً به معنای پایان قطعی جنگ یا دستیابی به صلح پایدار نیست، بلکه فرصتی برای کمکرسانی انسانی، جابجایی مجروحان یا ایجاد فضای مناسب جهت گفتوگوهای سیاسی فراهم میسازد که نمادهای جهانی آن کبوتر سفید و پرچم سفید هستند.