یعنی چه
این عبارت کنایهای لطیف و امیدبخش در ادبیات فارسی است که به فرد نوید میدهد روزهای سخت و تاریک رو به پایان است و بهزودی دوران کامروایی، پیروزی، ثروت و خوشبختی او فرا خواهد رسید. در واقع، دعای خیری است برای عاقبتبهخیری و رسیدن به موفقیت نهایی.
تلفظ
تلفظ صحیح این ترکیب به صورت صُبْحِ دَوْلَتَتْ بَدَمَد (sobhe dowlatat badamad) است.
در جدول
در مسابقات و جداول کلمات متقاطع، پاسخ این کنایه ادبی دقیقاً ۱۲ حرف دارد و به عنوان اصطلاحی برای طلوع طالعِ بخت استفاده میشود.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی معادلهای ساختاری و اصطلاحی متعددی وجود دارد که مفهوم طلوع دوران شکوفایی و خوشبختی فرد را بهخوبی منتقل میکنند.
به عربی
در زبان عربی از ترکیب فجر سعادت یا طلوع خورشید پیروزی برای رساندن این مفهوم کنایی استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و روان فارسی این عبارت شامل فرا رسیدن دوران کامروایی، بهروز شدن، پایان شب تیره و آمدن روزهای خوب است.
نماد چیست
در این ترکیب، «صبح» نماد روشنایی، آگاهی و پایان تاریکی ناامیدی است؛ «دولت» نیز نماد بخت، قدرت و سعادت پایدار است. در مجموع این اصطلاح نماد بارز امید به آیندهای روشن پس از تحمل شداید است.
جمعبندی و توضیح کامل صبح دولتت بدمد
عبارت «صبح دولتت بدمد» مصراع اول از یک بیت بسیار مشهور در ادبیات کلاسیک فارسی است: «باش تا صبح دولتت بدمد / کاین هنوز از نتایج سحر است». در تذکرههای ادبی درباره انتساب این بیت میان انوری ابیوردی (قرن ششم) و کمالالدین اسماعیل اصفهانی (قرن هفتم) اختلافنظر وجود دارد، هرچند که در دیوان انوری رسماً ثبت شده است. کلمه «دولت» در زبان فارسی قدیم بیشتر به معنای بخت، اقبال و سعادت به کار میرفته و ارتباطی با مفهوم مدرن حکومت ندارد.
این اصطلاح پس از یک فالگیری تاریخی در عهد صفوی برای عاقبت کار شاه عباس کبیر، به یک ضربالمثل رایج در میان توده مردم تبدیل شد. گرچه این ترکیب عینا در قرآن کریم نیامده است، اما از نظر مفهومی قرابت زیبایی با آیات نویددهنده گشایش پس از سختی، بهویژه آیه «أَلَیْسَ الصُّبْحُ بِقَرِیبٍ» (آیا صبح نزدیک نیست؟) دارد و همواره برای تزریق روحیه امید و صبوری به کار میرود.