یعنی چه
سرزنشگر صفت فاعلی است و به فردی اطلاق میشود که پیوسته به خاطر رفتار، گفتار یا اشتباهات دیگران یا خودش، دست به نکوهش، عیبجویی و سرکوفت زدن میزند و به نوعی توبیخکننده است.
تلفظ
این واژه از نظر فونتیک و آواشناسی به صورت سَرزَنِشگَر تلفظ میشود که از ترکیب اسم مصدر «سرزنش» و پسوند فاعلی «گر» ساخته شده است.
در جدول
در پاسخ به سوالات جدول، واژه سرزنشگر ۷ حرف دارد. کلمات هممعنی دیگری مانند ملامتگر، عیبجو و لائم نیز در جدولها کاربرد فراوان دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی واژگانی چون blamer (ملامتکننده)، reproacher (توبیخگر) و censurer (انتقادکننده سختگیر) نزدیکترین معادلها برای این کلمه هستند.
به فارسی
برگردانها و واژههای جایگزین اصیل و رایج فارسی برای این مفهوم عبارتند از ملامتگر، نکوهشگر، طعنهزن و عیبجو که همگی بر صفت توبیخکنندگی دلالت دارند.
نماد چیست
در روانشناسی، سرزنشگر نماد وجدان افراطی، قضاوتگر یا همان فراخود (Super-ego) فروید است که فرد را مدام نقد میکند. در ادبیات کلاسیک فارسی نیز، ملامتگر و سرزنشگر به «خار مغیلان» تشبیه شده که در مسیر عشق و هدف آزاررسانی میکند.
جمعبندی و توضیح کامل سرزنشگر
واژهٔ «سرزنشگر» یک صفت فاعلی مرکب در زبان فارسی است که از ترکیب اسم مصدر «سرزنش» و پسوند «ـگر» تشکیل شده است. این کلمه به معنای فرد یا نیرویی است که با گفتار یا رفتار خود، اشتباهات دیگران یا خویشتن را به رخ میکشد و دست به ملامت، توبیخ و نکوهش میزند. متضاد این واژه صفاتی همچون ستایشگر و تحسینکننده است.
این مفهوم در فرهنگ اسلامی و قرآنی نیز جایگاه ویژهای دارد؛ به طوری که در آیه ۲ سوره قیامت از «النفس اللوّامة» یاد شده که در زبان فارسی به همان «وجدان یا نفس سرزنشگر» ترجمه میشود؛ نیرویی درونی که انسان را پس از ارتکاب گناه و خطا توبیخ میکند تا به مسیر درست بازگردد.
در حوزه روانشناسی، این واژه نشاندهنده ساختار سختگیرانه فراخود است که در صورت افراط، میتواند به عزتنفس آسیب برساند. همچنین در ادبیات سنتی ایران، سرزنشگران و ملامتگران همواره به عنوان موانع و سختیهای راه عشق و معرفت تصویر شدهاند که عاشقِ صادق نباید از طعنه و زخمزبان آنها هراسی به دل راه دهد.