یعنی چه
این عبارت ترکیبی از دو کلمه عربی «ثُمَّ» (سپس) و «اسْتَقَامُوا» (پایداری و ایستادگی کردند) است. در فرهنگ اسلامی، این اصطلاح به معنای ثبات قدم، مداومت در عمل صالح و انحراف نیافتن از مسیر توحید پس از ایمان آوردن به خداوند است.
تلفظ
تلفظ صحیح این عبارت به صورت «ثُمَّ اسْتَقَامُوا» است که در هنگام خواندن متصل، الفِ استقاموا وصل شده و به صورت «ثُمَّسْتَقَامُوا» شنیده میشود.
در جدول
در مسابقات و جداول شرح در متن، پاسخ دقیق برای این سؤال با احتساب حروف فاصلهدار، عبارت «کلمه ثم استقاموا» است که دقیقاً ۱۴ حرف دارد.
به انگلیسی
در ترجمههای انگلیسی قرآن کریم، این عبارت معمولاً برای نشان دادن پایداری و ثبات قدم مؤمنان به کار میرود.
به عربی
در کتب تفسیری و لغتنامههای عربی، این کلمه را به ثبات در مسیر طاعت، اعتدال در دین و عدم انحراف معنا کردهاند.
به فارسی
معادلهای دقیق فارسی این عبارت شامل پایداری کردن، استوار ماندن در راه راست، پایمردی اخلاقی و عملی، و مداومت بر ایمان خالصانه است.
در قرآن
این ترکیب ارزشمند در دو آیه کلیدی قرآن برای توصیف مؤمنان راستین به کار رفته است؛ کسانی که گفتند پروردگار ما خداست و سپس در این راه استقامت ورزیدند («إِنَّ الَّذِينَ قَالُوا رَبُّنَا اللَّهُ ثُمَّ اسْتَقَامُوا»). پاداش این پایداری در قرآن، نزول فرشتگان، آرامش، امنیت از ترس و اندوه، و وعده بهشت جاویدان بیان شده است.
جمعبندی و توضیح کامل کلمه ثم استقاموا
عبارت قرآنی «ثُمَّ اسْتَقَامُوا» تجلی کامل مفهوم پایمردی و اصالت در ایمان است. این ترکیب به ما میآموزد که صرفِ ادعا یا ابراز ایمان اولیه کافی نیست، بلکه ارزشمندترین بخش دینداری و اخلاق، تداوم و استقامت در مسیر حق است. در فرهنگ اسلامی، این پایداری به کوهی استوار تشبیه شده که تندبادهای حوادث و وسوسهها نمیتوانند خللی در عزم آن ایجاد کنند.
بر اساس آیات قرآن کریم در سورههای فصلت و احقاف، کسانی که پس از اقرار به توحید، ثبات قدم نشان میدهند، مشمول رحمت ویژه الهی، آرامش درونی و بشارت فرشتگان میشوند. در حقیقت، این کلمه نماد ایمان مستقر و ریشهداری است که در تمام ابعاد زندگی فردی و اجتماعی انسان جاری میشود.