یعنی چه
در دستور زبان و زبانشناسی، همکرد یا فعل سبک (Light verb) به فعلی گفته میشود که معنای اصلی و واژگانی مستقل خود را تا حد زیادی از دست داده و با ترکیب با یک اسم، صفت یا قید، صرفاً نقش دستوری (مانند زمان، وجه و نمود) را در ساخت یک فعل مرکب ایفا میکند. برای نمونه در فعل مرکب «گریه کردن»، جزء «کردن» معنای مستقل خود را ندارد و به عنوان همکرد عمل میکند.
تلفظ
این واژه به صورت فتح اول و سکون میم، و فتح کاف و سکون را تلفظ میشود: [هَمْ کَرْد].
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ به عنوان اصطلاح دستوری فعل مرکبساز، «همکرد» با ۵ حرف یا «فعل سبک» است.
به انگلیسی
در زبانشناسی انگلیسی به این مفهوم دقیقاً Light verb (فعل سبک) یا Support verb گفته میشود.
به عربی
در نحو زبان عربی ساختار کاملاً مشابهی وجود ندارد، اما برای توصیف عملکرد آن از اصطلاح «الفعل المساعد فی الأفعال المركبة» یا فعل کمکی استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای فارسی دیگر این اصطلاح شامل «فعل سبک» و «جزء فعلی در فعل مرکب» است که توسط زبانشناسان به کار میرود.
نماد چیست
این واژه یک اصطلاح علمی و زبانشناختی معاصر است و نماد مادی یا اسطورهای ندارد؛ اما از نظر انتزاعی، نمادِ کممعنا شدن افعال مستقل برای ساخت ترکیبهای جدید زبانی است.
جمعبندی و توضیح کامل همکرد
واژه «همکرد» یک اصطلاح تخصصی و معاصر در دستور زبان و زبانشناسی فارسی است که نخستین بار توسط استاد پرویز ناتل خانلری برای تبیین و توصیف دقیق ساختار افعال مرکب پیشنهاد و وضع شد. این اصطلاح به افعال سادهای نظیر کردن، دادن، زدن، خوردن و بردن اشاره دارد زمانی که در ترکیب با واژههای دیگر، هویت معنایی مستقل خود را از دست میدهند.
به عنوان مثال، وقتی از افعالی مانند «حرف زدن»، «زمین خوردن» یا «دعا کردن» استفاده میکنیم، افعالِ زدن، خوردن و کردن معنای اصلی خود (مانند ضربه زدن یا چیزی را بلعیدن) را ندارند، بلکه صرفاً وظیفه صرف شدن و بخشیدن هویت فعلی به کل عبارت را بر عهده دارند که به این پدیده در زبانشناسی بینالمللی «فعل سبک» میگویند.