یعنی چه
منجب در لغتنامههای کلاسیک به مرد یا کسی اطلاق میشود که فرزندان گرامی، شریف و نجیب زاید. در واقع این واژه صفت فاعلی است و به فردی اشاره دارد که نجابت و اصالت را به نسل بعد از خود منتقل میکند. در زبان عربی معاصر، این واژه و مصدر آن (انجاب) به طور عام به معنای مطلقِ فرزندآوری و تولید مثل به کار میروند.
تلفظ
این کلمه به صورت مُنْجِب (ضم م، سكون ن، کسر ج) تلفظ میشود و اسم فاعل از باب افعال در زبان عربی است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی مانند «منجب» معمولاً با راهنمای «فرزندآور»، «نجابتبخش» یا «کسی که فرزند شریف آورد» پرسیده میشوند و پاسخ آن یک واژه ۴ حرفی است.
به انگلیسی
برای معادلسازی این واژه در انگلیسی، بسته به کاربرد عمومی یا کلاسیک آن، از کلماتی که به فرزندآوری و پدیدآوردن نسل اشاره دارند استفاده میشود.
به فارسی
برابرهای فارسی دقیق این واژه شامل عباراتی چون «نجابتبخش»، «اصیلپرور»، «شریفزادهآور» و در مفهوم عامتر «فرزندآور» و «زایا» است.
در قرآن
واژه مُنْجِب و صیغههای مشتق از ریشه (ن ج ب) در متن قرآن کریم وجود ندارند. در آیات قرآن، مفاهیم مربوط به فرزندآوری، نسل و اولاد با واژگان دیگری نظیر «وَلَد»، «ذُرِّيَّة» و «اِستِخلاف» بیان شده است.
جمعبندی و توضیح کامل منجب
واژه مُنْجِب یک صفت فاعلی وامگرفته از زبان عربی (از ریشه ن-ج-ب و باب افعال) است که در متون کهن و ادبی فارسی به معنای کسی است که فرزندی شریف، اصیل و نجیب به دنیا میآورد. این کلمه در واقع ارزش اخلاقی و اصالت خانوادگی را به مفهومِ زیستیِ فرزندآوری پیوند میزند و نمادی از انتقال بزرگواری به نسلهای بعدی است.
در کاربرد معاصر زبان عربی، اصطلاح «انجاب» و صفت «منجب» از معنای اختصاصیِ آوردنِ فرزندِ «نجیب» فراتر رفته و به معنای مطلقِ باروری، تولید مثل و صاحب فرزند شدن به کار میرود؛ با این حال در لغتنامههای معتبر فارسی مانند دهخدا، تاکید اصلی همچنان بر روی اصالت و شرافت نسلِ متولد شده است.
متضاد دقیق این کلمه در متون کلاسیک واژه «مُهْجِن» است که به معنای کسی است که فرزندان پست و نااصیل به دنیا میآورد. در مسابقات جدول و معما نیز این کلمه به عنوان یک پاسخ چهار حرفی برای راهنماهایی مثل اصیلپرور یا نجابتبخش کاربرد دارد.