یعنی چه
ذلت و خواری به حالتی اطلاق میشود که در آن انسان مغلوب، بیمقدار و پست میگردد و شرافت، ارجمندی یا نفوذناپذیری خود را از دست میدهد. این مفهوم در واقع نقطه مقابل عزت و سرافرازی است.
مترادف
واژههای فوق همگی بیانگر ابعاد مختلف کاهش ارزش، اعتبار و مرتبه انسانی در زبان و ادبیات فارسی هستند.
تلفظ
عبارت از دو بخش تشکیل شده است: «ذِلَّت» که واژهای با ریشه عربی و تلفظ مصوت کسره روی حرف اول و تشدید روی لام است، و «خواری» که واژهای پارسی است و حرف «و» در آن خوانده نمیشود (واو معدوله).
در جدول
در طراحهای جداول کلمات متقاطع، با توجه به تعداد حروف درخواستی میتوانید از خود عبارت «ذلت و خواری» (۹ حرفی) یا مترادفهای آن نظیر زبونی، خفت و حقارت استفاده کنید.
به انگلیسی
این کلمات انگلیسی بسته به شدت و سیاق متن، برای رساندن مفهوم ذلت، تحقیر اجتماعی یا سقوط منزلت استفاده میشوند.
به عربی
در زبان عربی واژههای متنوعی برای توصیف مراتب خواری وجود دارد که دقیقترین معادلها برای این ترکیب هستند.
در قرآن
واژه ذلت و مشتقات آن بارها در قرآن کریم ذکر شده است. برای نمونه در آیه ۲۶ سوره آلعمران تقابل آن با عزت آمده است: «تُعِزُّ مَنْ تَشَاءُ وَتُذِلُّ مَنْ تَشَاءُ» (هر کس را بخواهی عزت میدهی و هر کس را بخواهی ذلیل میکنی). همچنین در آیه ۶۱ سوره بقره، «ذلت و مسکنت» به عنوان کیفر قوم کفر و عصیان مطرح شده است. البته این واژه همیشه بار منفی ندارد و گاهی نشاندهنده فروتنی پسندیده و تواضع در برابر خداوند یا مؤمنان است.
جمعبندی و توضیح کامل ذلت و خواری
عبارت «ذلت و خواری» ترکیبی از یک واژه وامگرفته از عربی (ذلت، از ریشه ذلل به معنی نرمی و رام بودن اجباری) و یک واژه اصیل پارسی (خواری، حاصل مصدر از صفت خوار به معنی پست و بیارزش) است. این اصطلاح در فرهنگ و ادبیات فارسی همواره به عنوان نقطه مقابل «عزت، کرامت و سرافرازی» شناخته میشود و نشاندهنده سقوط منزلت اجتماعی، اخلاقی یا معنوی یک فرد و جامعه است.
در مفاهیم فرهنگی و نمادین، افتادن در ورطه ذلت معمولاً به صورت عاقبتِ گناه، ظلم، یا شکست سنگین توصیف میشود و در ادبیات عامه با نمادهایی همچون «خاکنشینی» یا اصطلاح «به خاک سیاه نشستن» همراه است. بررسی ریشهشناختی و کاربرد آن در متون کهن و قرآن کریم نشان میدهد که این حالت میتواند کیفری دنیوی یا اخروی برای متکبران باشد، در حالی که تواضع اختیاری در برابر امر الهی صورتی متمایز و ممدوح دارد.