بلوهر یعنی چه؟

جمع‌بندی و توضیح کامل بلوهر

واژه «بلوهر» یک اسم خاص کهن در ادبیات و فرهنگ ایران و هند است که با داستان معروف، اخلاقی و تمثیلی «بلوهر و بوداسف» پیوند خورده است. این داستان که ریشه در سرگذشت گئوتمه بودا دارد، از طریق متون مانوی و زبان‌های ایرانی میانه (پهلوی) به دوره اسلامی منتقل شد و به زبان‌های عربی و فارسی دری ترجمه گردید. به همین دلیل، بلوهر یک واژه لغوی عمومی با ریشه اشتقاقی فارسی نیست، بلکه نام شخصی ملقب به زهد و حکمت است.

در سیر این داستان‌های پندآموز، بلوهر نام حکیم و راهب دانایی است که شاهزاده‌ای به نام بوداسف را هدایت کرده و او را به ترک تجملات دنیا و روی آوردن به معنویت تشویق می‌کند. این کلمه در متون غربی به صورت «بارلام» شناخته می‌شود و در ادبیات اسلامی و ایرانی، به ویژه در آثار علامه مجلسی و شیخ صدوق، به عنوان الگویی برای مواعظ اخلاقی استفاده شده است. در قلمرو نمادشناسی ادبی، بلوهر مظهر پیر مرشد و هادی راه حقیقت است.