یعنی چه
عبارت «بی رادع و مانع» ترکیبی عطفی به معنای رها بودن از هرگونه عامل جلوگیرنده، بازدارنده یا سدکننده است. این اصطلاح وضعیتی را توصیف میکند که در آن فرد یا جریان میتواند بدون هیچ محدودیتی، آزادانه و به طور مطلق به حرکت یا کار خود ادامه دهد.
تلفظ
تلفظ این ترکیب به صورت [بی را دِ عُ ما نِع] است که از پیشوند نفی فارسی و دو اسم فاعل عربی ساخته شده است.
در جدول
در جدولهای کلمات متقاطع، پاسخ این عبارت دقیقاً «بی رادع و مانع» با ۱۱ حرف است. معادلهای کوتاهتری مثل «بدون مانع» نیز ممکن است مد نظر باشد.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای رساندن این مفهوم از واژگانی چون Unhindered، Unchecked و عبارات اصطلاحی دقیق مانند Without let or hindrance استفاده میشود.
به فارسی
برگردانها و معادلهای خالص فارسی این ترکیب شامل کلماتی چون «آزاد»، «بدون مانع»، «بیمهار»، «بیچونوچرا» و «بیسد و راهبند» است.
در قرآن
خودِ ترکیب چهارکلمهای «بی رادع و مانع» در متن قرآن مجید وجود ندارد. ریشه «م-ن-ع» به صورت افعال و مشتقات مختلف (مانند مَنَّاعٍ لِلْخَيْرِ) به کار رفته، اما از ریشه «ر-د-ع» هیچ واژهای در قرآن نیامده است؛ بنابراین این اصطلاح، خارج از متن قرآن و مربوط به ادبیات دیوانی و رسمی است.
جمعبندی و توضیح کامل بی رادع و مانع
عبارت «بی رادع و مانع» یک ترکیب عربیـفارسی واجد پیشوند نفی «بی» و دو اسم فاعل عربی «رادع» (از ریشه ردع به معنی بازداشتن) و «مانع» (از ریشه منع به معنی جلوگیر شدن) است. در لغتنامه دهخدا و متون دیوانی، این اصطلاح به معنای سرخود، لگامگسیخته و کاری که هیچ پیشگیرندهای در برابرش نیست بهکار میرود.
از نظر معنایی، این اصطلاح کنایه از آزادی مطلق، رهایی از محدودیتها و حرکت بدون بازدارندگی است. گرچه ریشههای لغوی آن به ویژه واژه منع در قرآن کریم کاربرد دارد، اما خودِ این ترکیب اصطلاحی کاملاً در نثر کلاسیک و ادبیات اداری فارسی شکل گرفته و صبغه قرآنی ندارد.