یعنی چه
این عبارت به یک داستان تاریخی و عبرتآموز قرآنی اشاره دارد که در آن مردم یک آبادی یا شهر (که در تفاسیر بیشتر به انطاکیه منسوب است) در مواجهه با پیامبران و فرستادگان الهی، راه کفر، لجاجت و دشمنی را در پیش گرفتند. آنها دعوت پیامبران به توحید را رد کرده، آنان را دروغگو نامیدند، حضورشان را شوم دانستند و در نهایت دست به تهدید و آزار آنها زدند.
تلفظ
تلفظ این عبارت ترکیبی به صورت «بَ رْ خُ وْ رْ دْ / اَصْ حٰا بـُ لْ قَـرْ یَـهْ بٰا اَنْـ بـِیـٰا» است که شامل واژههای فارسی و عربی مصطلح در متون دینی میباشد.
در جدول
در مسابقات شرح در متن و جدولهای متقاطع کلمات، این عبارت طولانی ۲۴ حرفی به عنوان پاسخ طراحان برای توصیف تقابل مردم انطاکیه با رسولان حضرت عیسی یا فرستادگان خداوند به کار میرود.
به انگلیسی
در مراجع انگلیسی و ترجمههای قرآن کریم، برای توصیف این واقعه تاریخی از عبارات مرتبط با تقابل ساکنان شهر (People of the Town/City) با فرستادگان (Messengers/Prophets) استفاده میشود.
به فارسی
برگردان و معادل مفهومی این عبارت به فارسی برابر است با: «سرگذشت قوم منکر پیامبران»، «تکذیب پیامبران توسط قوم شهری»، «داستان انکار رسل» و «ماجرای لجاجت مردم انطاکیه».
در قرآن
این ماجرا دقیقاً در سوره یس با آیه «وَاضْرِبْ لَهُم مَّثَلاً أَصْحَابَ الْقَرْيَةِ إِذْ جَاءَهَا الْمُرْسَلُونَ» آغاز میشود. قرآن شرح میدهد که مردم این شهر ابتدا دو فرستاده و سپس رسول سوم را تکذیب کردند، به آنها تهمت زدند و حضورشان را شوم خواندند.
نماد چیست
در تفسیرهای اخلاقی، رفتار اصحاب القریه نماد مقاومت جاهلانه انسان در برابر حق و عاقبتِ شومِ جوامع تکذیبکننده است. در مقابل، شخصیت «حبیب نجار» (مؤمن آلیس) که در دفاع از انبیا برخاست و شهید شد، نماد ایمان شجاعانه و فداکاری در راه حقیقت است.
جمعبندی و توضیح کامل برخورد اصحاب القریه با انبیا
عبارت «برخورد اصحاب القریه با انبیا» به یکی از داستانهای تکاندهنده و عبرتآموز قرآنی در آیات ۱۳ تا ۲۹ سوره یس اشاره دارد. این روایت سرگذشت مردمی را بازگو میکند که در برابر سه فرستاده الهی که جهت هدایت آنها آمده بودند، راه دشمنی و انکار را برگزیدند. آنها نه تنها وحی را دروغ پنداشتند، بلکه حضور پیامبران را مسبب بدبختی و شومی خود دانستند و آنان را به سنگسار و شکنجه تهدید کردند.
این تقابل و مواجهه خصمانه در نهایت با شهادت مظلومانه حبیب نجار (مؤمنِ مدافع پیامبران) به اوج خود رسید. سرانجام این لجاجت و ستمگری، نزول عذاب الهی به صورت یک صیحه و بانگ مرگبار آسمانی بود که در یک لحظه طومار حیات این قوم ستمکار را در هم پیچید و شهرشان را نابود ساخت.
این اصطلاح امروزه در ادبیات دینی و حل جدول، تجسمکننده نهایت لجاجت، حقناپذیری و تعصب کورکورانه یک جامعه در برابر پیامهای اصلاحی و الهی است و همواره به عنوان هشداری تاریخی برای جوامع بشری یادآوری میشود.