یعنی چه
نفعپرستی به حالتی اخلاقی و رفتاری اشاره دارد که در آن فرد، اصالت مطلق را به فایده و منفعت شخصی خود میدهد. در این دیدگاه، مصالح دیگران، اصول اخلاقی و ارزشهای انسانی نادیده گرفته میشوند و هر تصمیمی صرفاً بر اساس میزان سود مادی یا شخصی حاصل از آن اتخاذ میشود.
تلفظ
این واژه به صورت «نَفعْ پَرَستی» تلفظ میشود که بخش اول آن از ریشه عربی و بخش دوم آن یک پسوند مصدری فارسی است.
در جدول
پاسخ دقیق برای این مفهوم در جدول کلمات متقاطع، واژه «نفع پرستی» با ۸ حرف است. واژههای مشابه دیگر مانند سودجویی یا منفعتطلبی نیز ممکن است مد نظر باشند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به سیاق متن، عبارات متفاوتی معادل این مفهوم هستند؛ در رویکردهای فلسفی و روانشناختی از Utilitarian egoism و در رفتارهای اجتماعی از Opportunism استفاده میشود.
به فارسی
معادلهای اصیل و رایج فارسی این واژه شامل سودپرستی، منفعتخواهی، سودجویی، خودخواهی اخلاقی و مادیگرایی مفرط است که همگی بیانگر ترجیح مادیات بر معنویات و اخلاق هستند.
در قرآن
خود واژه ترکیبی و مرکب «نفعپرستی» در متن قرآن مجید نیامده است؛ اما ریشه آن یعنی «نفع» بارها در قالبهای مختلف برای اشاره به سود و زیان به کار رفته است. همچنین قرآن کریم مفاهیمی مانند «شُحّ نَفْس» (حرص و بخل شدید برای منافع خود) را به شدت مذمت کرده است.
نماد چیست
این واژه نماد تاریخی رسمی و یگانهای ندارد، اما در تحلیلهای اخلاقی و روانشناختی، المانهایی مانند ترازوی حسابگری افراطی، سکه، کیسه پول یا نماد ماری که دم خود را میبلعد (نشانگر زیادهخواهی مادی) به عنوان نمادهای مفهومی آن شناخته میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل نفع پرستی
واژه «نفعپرستی» یک ترکیب مرزّب و آمیخته از واژه عربی «نفع» و پسوند مصدری فارسی «پرستی» است. این کلمه بیشتر یک اصطلاح مفهومی، اخلاقی و انتقادی به شمار میرود که در فرهنگهای لغت کلاسیک به عنوان مدخل مستقل کمتر دیده میشود، اما در ادبیات معاصر برای نکوهش رفتارهای مادیگرایانه کاربرد فراوان دارد.
این مفهوم نشاندهنده نگرشی است که در آن فرد تمام ملاکهای اخلاقی، نوعدوستی و فداکاری را فدای سود شخصی و مادی خود میکند. متضادهای اصلی این واژه مفاهیمی والایی همچون ایثار، دیگرخواهی، وارستگی و فداکاری هستند که در تمامی مکاتب اخلاقی ستایش شدهاند.