یعنی چه
در علم درایةالحدیث، به روایتی حدیث مجهول میگویند که نام یک یا چند نفر از راویان آن در کتابهای رجالی ذکر نشده باشد، یا اگر ذکر شده، هیچگونه تأیید یا تکذیبی (جرح و تعدیل) درباره هویت و وثاقت آنها وجود نداشته باشد. این احادیث به دلیل نامعلوم بودن اعتبار راویان، در دسته احادیث ضعیف قرار میگیرند.
تلفظ
این ترکیب از دو واژه عربی «حَدِیث» با تنوین یا کسره اضافه و «مَجْهُول» به معنای ناشناخته تشکیل شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای طراحان جدول کلمه «حدیث مجهول» است که ۹ حرف دارد. از جایگزینهای آن میتوان به روایت مجهول یا خبر مجهول اشاره کرد.
به انگلیسی
در متون تخصصی و ترجمههای انگلیسی علوم اسلامی، برای اشاره به این اصطلاح از عباراتی که نشاندهنده ناشناس بودن راوی یا تاییدنشده بودن منبع است استفاده میشود.
به عربی
این اصطلاح اصالتاً عربی است و در کتب فقهی و رجالی جهان اسلام به همین صورت یا به صورت روایت مجهوله به کار میرود.
به فارسی
برگردان دقیق و روان این اصطلاح به فارسی «روایت ناشناخته» یا «گزارش غیرموثق» است که نشان میدهد منبع نقل سخن برای ما مبهم و تاریک است.
در قرآن
ترکیب وصفی «حدیث مجهول» به صورت مستقیم در متن قرآن کریم به کار نرفته است؛ چرا که این عبارت یک اصطلاح مستحدث و علمی در علوم حدیث است. با این حال، لزوم بررسی اصالت روایات و پرهیز از پذیرش اخبار افراد ناشناس و غیرموثق، ریشه در آیه ۶ سوره حجرات (آیه نبأ) دارد که دستور به تبیین و تحقیق در اخبار میدهد.
جمعبندی و توضیح کامل حدیث مجهول
حدیث مجهول یکی از اصطلاحات تخصصی در علم درایه و رجال است و به روایتی اطلاق میشود که در زنجیره سند آن، نام یک یا چند راوی اصلاً ذکر نشده باشد، یا در صورت ذکر شدن، هیچ اطلاعاتی مبنی بر وثاقت، صداقت یا عدم اعتبار آنها در دست نباشد. به همین دلیل، هویت و شخصیت راویان برای کارشناسان پنهان مانده و حدیث از نظر سندی در ردیف احادیث ضعیف و غیرقابل استناد قرار میگیرد.
گاهی در متون روایی، کلماتی مانند «عن رجل» (از مردی) یا «عمن حدثه» (از کسی که نقل کرد) دیده میشود که نمونه بارزی از مجهول بودن راوی است. این نوع احادیث به صورت مستقیم ملاک صدور احکام فقهی قرار نمیگیرند مگر اینکه شواهد و قرائن دیگری بر صحت مضمون آنها یافت شود.