یعنی چه
زه کمان به طناب، روده تابیده یا بند مخصوصی گفته میشود که به دو انتهای چوب یا بدنه کمان بسته میشود. این رشته با ذخیره انرژی کششی دست تیرانداز، عامل اصلی شلیک و پرتاب تیر به شمار میرود.
هم خانواده
این کلمه ترکیبی از دو جزء فارسی است. واژه «زه» ریشه در پارسی میانه دارد و به معنای بند و وتر است؛ مشتقاتی مانند زهگیر (انگشتر تیراندازی) و اصطلاح زه کردن از آن ساخته شدهاند.
جمله سازی
تلفظ
تلفظ صحیح این واژه ترکیبی به صورت [zehe kamān] است که از دو واژه «زِه» (با کسره حرف ز) و «کَمان» تشکیل شده است.
در جدول
در طراحهای جدول کلمات متقاطع، اگر خود عبارت مد نظر باشد یک پاسخ ۶ حرفی است. معادلهای دیگر آن شامل «چله»، «وتر» و «شرعه» هستند که بسته به تعداد حروف جدول کاربرد دارند.
به انگلیسی
رایجترین معادل بینالمللی این واژه bowstring است. در زبان عربی به آن «وتر» میگویند که در هندسه نیز به معنای خط واصل به کار میرود و در ترکی با نام Kiriş شناخته میشود.
نماد چیست
در ادبیات کلاسیک و عرفان ایرانی، زه کمان نماد واسطه اجرای تقدیر و پتانسیل شروع یک کار است. همچنین به دلیل ضربالمثل معروف «تیر رها شده از کمان بازنمیگردد»، زه نماد تصمیمات قطعی و سخنان غیرقابل جبران زندگی است. در تعابیر عاشقانه نیز مژهها و خط دید به زه تشبیه میشوند.
جمعبندی و توضیح کامل زه کمان
واژه «زه کمان» یک ترکیب اصیل فارسی است که از دو بخش «زه» (به معنی بند و روده تابیده) و «کمان» تشکیل شده است. وظیفه اصلی این بخش در ابزار تیراندازی، ذخیره انرژی و پرتابه کردن تیر است. در فرهنگ لغات، واژههایی نظیر چله و وتر به عنوان نزدیکترین مترادفهای آن شناخته میشوند.
این واژه گرچه به صورت مستقیم در متن قرآن نیامده، اما مفهوم نزدیک به آن در قالب اصطلاح کنایی «قاب قوسین» در سوره نجم ذکر شده که مفسران آن را به فاصله دو سر کمان یا زاویه زه تعبیر کردهاند. در فرهنگ و ادبیات فارسی، این عبارت کاربرد نمادین گستردهای در زمینه تقدیر، وفای به عهد و تیر نگاه معشوق دارد.