یعنی چه
کبرای مصری نام یک گونه از مارهای بسیار سمی، بزرگ و خشکیزی از خانوادهٔ کفچهماران (Elapidae) است. این مار به داشتن کلاه یا مقنعه (hood) هنگام احساس خطر و همچنین زهر شدیداً کشنده و نوروتوکسیک معروف است و عمدتاً در شمال آفریقا به ویژه حاشیه رود نیل و بخشهایی از خاورمیانه زندگی میکند.
تلفظ
تلفظ این واژه به صورت «کُبْرایِ مِصْری» (Kobrā-ye Mesri) است.
در جدول
در جدولهای متقاطع کلماتی چون «کبرای مصری»، «کفچه مار مصری» یا نام اسطورهای آن یعنی «اورائوس» و «اسپ» به عنوان پاسخ کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی رایجترین نام برای این جانور Egyptian cobra است. در متون تاریخی و ادبی غربی گاهی از آن با عنوان Egyptian asp نیز یاد میشود.
به فارسی
در زبان فارسی علاوه بر ترکیب «کبرای مصری»، به دلیل ویژگی پهن کردن گردن در زمان خطر، به آن «کفچهمار مصری» و در برخی منابع عمومی «کبرای طوقدار» نیز میگویند.
نماد چیست
این مار در فرهنگ مصر باستان از والاترین نمادها بود که به آن «اورائوس» میگفتند. کبرای مصری آمادهٔ حمله، نماد الهه واجدت (محافظ مصر سفلی) و نشانگر قدرت مرگ و زندگی فرعون بود که مجسمه آن بر پیشانی تاج پادشاهان قرار میگرفت. همچنین طبق روایات تاریخی، کلئوپاترا با نیش این مار خودکشی کرده است.
جمعبندی و توضیح کامل کبرای مصری
کبرای مصری (Naja haje) یکی از مشهورترین و زهرآگینترین گونههای مار در جهان است که به خانواده کفچهماران تعلق دارد. این خزنده خشکیزی زیستگاه اصلی خود را در شمال آفریقا، به ویژه در امتداد رود نیل و بخشهایی از شبهجزیره عربستان و خاورمیانه قرار داده است و زهر آن سیستم عصبی قربانی را به سرعت فلج میکند.
این موجود فراتر از یک گونه جانوری، جایگاه عمیقی در تاریخ و اسطورهشناسی دارد. در مصر باستان، کبرای برآشفته که به نام «اورائوس» شناخته میشد، به عنوان نماد رسمی قدرت مطلق، حاکمیت و حفاظت الهی بر روی تاج فراعنه نقش میبست تا نشاندهنده اقتدار شاهان بر زندگی و مرگ دشمنان باشد.
در حوزه مذهبی و متون کهن، اگرچه نام صریح «کبرای مصری» در قرآن کریم نیامده است، اما مفسران احتمال میدهند واژگان عمومی مانند «ثعبان» (اژدها) یا «حیه» (مار) در داستان عصای حضرت موسی و ساحران مصر، اشاره به این گونه خاص از مارهای بومی منطقه داشته باشد.