یعنی چه
لقب خسرو دوم یعنی عنوان افتخاری خسرو دوم ساسانی (خسرو پرویز) که به معنای پیروز، فاتح، غالب و شکستناپذیر است. این واژه در اصل از واژه پهلوی «ابهرویز» یا «ابرویز» آمده و معنای کاملاً مظفر و فوقالعاده ظفرمند دارد.
تلفظ
تلفظ صحیح این لقب «پَرویز» (Parviz) است که در ترکیب با نام اصلی او به صورت «خُسرو پَرویز» خوانده میشود. در زبان پارسی میانه یا پهلوی به صورت «اَبَرویز» (Abarwēz) تلفظ میشده است.
در جدول
در حل جدولهای متقاطع، اصلیترین پاسخ برای حل معما و هدایت به رمز جدول، کلمه «پرویز» (۵ حرفی) یا شکل کهن آن «ابرویز» (۶ حرفی) است.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی برای اشاره به این شخصیت تاریخی از عنوان Khosrow II یا Khosrow Parviz استفاده میشود و معادل معنایی خود لقب نیز کلماتی مانند Victorious یا Fortunate است.
در قرآن
خود واژهٔ «پرویز» یا «خسرو» در متن قرآن کریم نیامده است. با این حال، نبردهای سنگین دوران حکومت خسرو پرویز با امپراتوری روم شرقی و شکست رومیان، بستر تاریخی و علت نزول آیات ابتدایی سوره مبارکه «روم» است که در آن پیشبینی پیروزی بعدی رومیان مطرح شده است.
نماد چیست
در ادبیات و فرهنگ ایرانی، خسرو پرویز نماد اوج شکوه، جلال و ثروت افسانهای شاهنشاهی ساسانی (همراه با نشانههایی چون باربد، نکیسا و اسبش شبدیز) است. او همچنین نماد عشق پرشور مادی به شیرین و در نهایت، مایه عبرتگیری از زوال سریع قدرت و ناپایداری دنیا به شمار میرود.
جمعبندی و توضیح کامل لقب خسرو دوم
لقب مشهور خسرو دوم، پادشاه مقتدر و نامدار سلسله ساسانی، «پرویز» است. این واژه که ریشه در پارسی میانه (پهلوی) و کلمه «ابرویز» دارد، به معنای فاتح، پیروز و شکستناپذیر است و به خوبی دوران اقتدار و جهانگشاییهای اولیه او را بازتاب میدهد.
گرچه حکومت خسرو پرویز با ثروت افسانهای، شکوه دربار و داستانهای عاشقانه آمیخته با ادبیات (مانند منظومه خسرو و شیرین نظامی) شناخته میشود، اما سرانجام تلخ او و فروپاشی قدرتش به دست پسرش، این لقب و نام را در تاریخ به نمادی برجسته از ناپایداری جاه و جلال دنیوی تبدیل کرده است.