یعنی چه
واژه «ترسند» در زبان فارسی دو وجه ساختاری دارد؛ در وجه رایج فعلی، صورت صرفی سومشخص جمع از مصدر ترسیدن (مضارع التزامی یا اخباری بدون م) به معنای «میترسند» یا «بیم دارند» است. در متون کهن ادبی نیز گاه به عنوان شکل مخفف صفت فاعلی «ترسنده» به معنی فرد بیمناک و خائف به کار رفته است.
تلفظ
این واژه به صورت فتح اول و فتح سین (تَرسَند) تلفظ میشود که از ترکیب بن مضارع «ترس» و شناسه فعلی «ـَند» ساخته شده است.
در جدول
پاسخ دقیق برای پرسشهای جدولی مربوط به این واژه، خود کلمه ۵ حرفی «ترسند» است. بسته به طراح جدول، کلماتی مانند خائف، هراسان و بیمناک نیز به عنوان کلمات جایگزین یا هممعنی کاربرد دارند.
به انگلیسی
در زبان انگلیسی با توجه به نقش واژه در جمله، اگر در وجه فعلی باشد معادل عبارتهای فعلی و در صورت استفاده به عنوان صفت کهن، معادل واژگان وصفی خواهد بود.
به عربی
معادلهای فعلی این واژه در زبان عربی به صورت صیغه جمع مذکر غائب افعالی نظیر خوف و خشیت بیان میشود.
در قرآن
خود واژه فارسی «ترسند» در متن قرآن کریم وجود ندارد، اما برگردان و معادلهای مفهومی آن در قالب افعالی چون «یَخافُونَ» یا «یَخْشَوْنَ» بیش از ۱۰۰ بار برای توصیف بیم آگاهانه مؤمنان و فرشتگان از عظمت پروردگار آمده است؛ مانند آیه ۵۰ سوره نحل: «یَخَافُونَ رَبَّهُمْ مِنْ فَوْقِهِمْ».
جمعبندی و توضیح کامل ترسند
واژه «ترسند» یک ساختار واژگانی اصیل فارسی با ریشهای برخاسته از پارسی میانه (پهلوی) است. این کلمه در درجه اول به عنوان صورت صرفی سومشخص جمع از فعل «ترسیدن» شناخته میشود و به معنای بروز حالت هراس، بیم و احتیاط در گروهی از افراد است که معادل فعلی آن در زبانهای دیگر مانند انگلیسی و عربی نیز کاربرد گستردهای دارد.
از سوی دیگر، ادبیات کلاسیک فارسی شاهدی بر کاربرد مخفف این کلمه در نقش صفت فاعلی (به جای ترسنده) است که به ویژگی ساختاری و تکاملی زبان فارسی اشاره دارد. این واژه با ریشه بومی خود نمادی از واکنش طبیعی دفاعی انسان یا در مفاهیم عرفانی، نشانهای از خشیت و بیداری دل به شمار میرود.